Menu


1879-1929


Lata 20-40 XX wieku


Lata 50–80 XX wieku


Podstacja Kolumba


* * *

Historia tego miejsca zaczyna się w 1885 roku, kiedy Szczecińskie Towarzystwo Kolei Ulicznych (Stettiner Strassen - Eisenbahn Gesellschaft - powstało w 1879 roku) - wykupiło działki od spadkobierców radcy Rohma za sumę 110 tys. marek, wraz z wyspą Jaskółczą (Rahminsel). Kupiono całość, bo spadkobiercy nie chcieli dzielić terenu.

Kompleks budynków znajdujących się na wyspie Jaskółczej przy dzisiejszej ulicy Kolumba pod numerem 86 - 89 od chwili zakupu zawsze kojarzył się z komunikacją miejską. Budynki przystosowano do pełnienia funkcji zajezdni tramwajów konnych. Znajdowały się tu pomieszczenia dla 90 koni, 22 wagonów, wraz z z warsztatami i magazynami paszowymi. Po elektryfikacji (tramwaje konne przestały jeździć 1 maja 1898) linii tramwajowych zmieniło się też oblicze budynku.

 Foto: 50 Jahre
foto: 50 Jahre Stettiner
Strassenbahn 1879 - 1929,
schemat zasilania
W miejscu, gdzie znajdował się magazyn paszowy zamontowano maszynownię zasilającą trakcję napowietrzną w prąd (5 maja 1896 roku zawarto umowę z Powszechnym Towarzystwem Elektrycznym (Allgemeine Elektizität-Gesellschaft z Berlina) na budowę sieci tramwaju elektrycznego i elektrowni zasilającej sieć trakcyjną. Główną część prac wykonano w 1897 roku). Jego urządzenia pierwotnie składały się z trzech maszyn, każda o mocy 225 KM i mocy maksymalnej 300 KM, z których prąd napędu bezpośredniego generowany był o napięciu 550 V. W następnym roku dodano kolejne maszyny, które dały w sumie około 800 kW. W celu zmniejszenia strat napięcia zainstalowano układy prostowników szklanych o mocy 2x110 kW każdy. W połowie 1927 roku instalację na wyspie Jaskółczej rozbudowano o duży prostownik o mocy 810 kW, co zwiększyło moc tej instalacji do 1915 kW.

W tamtym okresie trakcja napowietrzna zaopatrywana była w energię elektryczną przez stacje transformatorowe wyspy Jaskółczej i Niemierzyn oraz stacje prostownikowe na Frauendorf (Golęcin) i AltdamerStraße (Gdańska), których łączna moc wynosiła 2840 kW.

Otoczenie zajezdni możemy podziwiać do dnia dzisiejszego, które nie zmieniło się od końca XIX wieku, jedynie przeprowadzono drobne przeróbki. Kompleks wzniesiono w stylu charakterystycznym dla budowli przemysłowych i użyteczności publicznej. Dostosowano go również do budowli znajdujących się w ciągu ulicy (była to ulica przemysłowa). Styl ten charakteryzował się prostotą brył o ceglanych licach budynków, wraz ze skromnym wystrojem. Od tego stylu odbiega budynek administracji oraz stacja transformatorowa. Powstały one już w latach dwudziestych ubiegłego wieku.

 Foto: Janusz Światowy
foto: Janusz Światowy,
budynek podstacji
2005 rok
Przebudowano zajezdnie według projektu Gustava Gaussa i wraz z przebudową powstała nowoczesna podstacja zasilająca w 1925 roku w ramach centralizacji zaplecza energetycznego, na północnym cyplu Wyspy Jaskółczej. Trafiły do niej urządzenia z elektrowni znajdującej się przy obecnej ulicy Storrady i transformatorowni przy przy dzisiejszej ulicy Św. Ducha. W międzyczasie wybudowano jednoprzęsłowy most o konstrukcji kratownicowej, który łączy zajezdnię z wyspą Jaskółczą, powstał w związku z planami rozbudowy zajezdni i budowy nowej stacji transformatorowej. Autorem konstrukcji był inżynier Hermann Scholl. Konstrukcja powstała na przełomie 1920/1921 roku.

Przed laty na Wyspę Jaskółczą prowadziły dwa mosty. Ten, którym poprowadzono kable pod napięciem, przed laty (1989) zawalił się ze starości. Tymczasowo kable przełożono na most pieszo-drogowy. Most kablowy łączył ulicę Kolumba z podstacją energetyczną.

 Foto: Janusz Świarowy
foto: Janusz Światowy,
most kablowy
30 marca 2008
W październiku 2005 roku pojawiła się szansa na poprawę sytuacji. Ogłoszono przetarg na postawienie nowego mostu kablowego. MZK Szczecin miał na ten cel zarezerwowane 1,4 mln zł. Zainteresowanych było 12 firm jego budową, jednak do przetargu stanęły tylko trzy jak: "Energopol" proponował wykonanie prac za niespełna 1 mln 338 tys. zł, "Stalmont" chciał prawie 1 mln 350 tys. zł, a stargardzka firma "Apex-Roboziem" skalkulowała prace na ponad 1 mln 480 tys. zł.

18 stycznia 2006 roku podpisano umowę z konsorcjum firm "Energopol" Szczecin i spółką Gotowski Budownictwo Komunikacyjne i Przemysłowe z Bydgoszczy. Budowę mostu zakończono w połowie lipca 2006 roku, a w dniach 8 - 11 września 2006 roku nastąpiło podłączenie kabli zasilających.

Budynek podstacji ma zostać odnowiony przy okazji przebudowy infrastruktury ulicy Kolumba w kierunku Pomorzan rozpoczętej 18 grudnia 2021 roku. Przebudowa ma polegać na dostosowaniu pomieszczeń budynku podstacji dla nowych potrzeb, wymianie urządzeń elektroenergetycznych na nowe o lepszej sprawności elektrycznej i mniejszych gabarytach, (m.in. nowe zespoły prostownikowe – transformator (suchy) + prostownik, transformator potrzeb własnych), nowe rozdzielnie średniego napięcia SN – 15 kV, niskiego napięcia nN – trakcyjne 660V i na potrzeby własne 400V. Ma zostać zainstalowana nowa automatyka sterująca urządzeniami SN i nN.

Nastąpi również remont części wewnętrznej budynku wraz z przebudową w przypadku zmiany rozmieszczenia urządzeń w budynku podstacji. Wymianie ulegną wyeksploatowane i zużyte kable zasilające SN i trakcyjnych nN na nowe. Zostaną ułożone nowe instalacje wewnętrzne m.in.: oświetleniowe, telefoniczne, komputerowe, kontroli dostępu, monitoringu wizyjnego, ogrzewania, klimatyzacji i/lub wentylacji itp., Podstacja zostanie podłączona do systemu zdalnego sterowania podstacjami z pulpitu sterowniczego.

Jednocześnie planowany jest remont, wpisanego do rejestru zabytków, budynku głównego podstacji w celu odnowienia i przywrócenia do stanu pierwotnego. Nastąpi też likwidacja zbędnych budynków gospodarczych, jak również zmiana układu zieleni na terenie podstacji (wycinki i nasadzenia zastępcze drzew) i zagospodarowanie terenu wokół budynku.

Podstacja, to dwukondygnacyjny budynek, w którym znajduje się m.in. hala turbin oraz pomieszczania rozdzielni i komory transformatora. Charakteryzuje się dwuspadowym dachem o konstrukcji stalowej pokrytym papą. Znajdujące się tam urządzenia zasilają trakcję napowietrzną w rejonie Bramy Portowej oraz ulic 3 Maja, Dworcowej, Nowej, Wyszyńskiego, Nabrzeże Wieleckie, Kolumba, Chmielewskiego a także na Moście Długim.

Patrz również: Most na Wyspę Jaskółczą, Historyczna zajezdnia Kolumba

Źródło: Tramwaje Szczecińskie, Biuletyn Informacyjny MZK (66) z 2006 roku i materiały własne.



Lata 90 XX wieku


Wiek XXI


Linki



Copyright © Janusz Światowy, 2002
Wszelkie prawa zastrzeżone.