Menu


1879-1929


Lata 20-40 XX wieku


Lata 50–80 XX wieku


Historia komunikacji w Szczecinie w latach 2023 - 2028

* * *

Opracowanie tematu następnego pięciolecia na podstawie informacji i materiałów własnych jak też Tramwajów Szczecińskich, spółek autobusowych "Dąbie", "Klonowica", "Police", ZDiTM, UM, strony miłośników komunikacji miejskiej "Komis" i mediów szczecińskich, spółki miejskiej - Szczecińskie Inwestycje Miejskie, strony internetowej nik.gov.pl, Stowarzyszenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego.


Historia pisana w od stycznia 2023 roku, w 162 - lecie komunikacji szczecińskiej, 126 - lecie tramwaju elektrycznego i 78- lecie komunikacji miejskiej po II wojnie światowej tudzież 780 rocznicy nadania praw miejskich Szczecinowi (1243). Opowiedziana historia, to zbiór faktów i zdarzeń zebranych w jednym miejscu, jest spojrzeniem subiektywnym i może być dla czytających innym oglądem rzeczywistości niż piszącego. A oto fakty z poszczególnych lat.

2023

Stan taboru na 1 stycznia 2023 roku w zajezdni autobusowej w Policach wynosił 46 autobusów różnych marek. Są to: MAN NL 283 LIONS CITY - 12, MAN NG 323 LIONS CITY G - 14, SOLARIS URBINO 12 - 8, SOLARIS URBINO 18 - 8, MAN NL280 Lion’s City 12 EfficientHybrid - 2, MAN NG330 Lion’s City 18 EfficientHybrid - 2.

2 stycznia 2023 roku, "Budimex" odwołał się do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie od decyzji Tramwajów Szczecińskich w sprawie wyboru wykonawcy konsorcjum firm: TORMEL sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu oraz STANLED I sp. z o.o. z siedzibą w Stargardzie jako: „Konsorcjum TORMEL-STANLED”, do robót budowy dalszej części trasy tramwajowej i nowego odcinka ulicy Sosabowskiego w kierunku Krzekowa, zarzucając TS, że wybrał konsorcjum niezgodnie z treścią złożonej przez tego wykonawcę oferty, i co jest niezgodna z warunkami zamówienia. Jednak 13 stycznia "Budimex" zdecydował się wycofać zarzuty związane z wynikiem przetargu na budowę nowego odcinka ulicy Sosabowskiego, więc umowa na kolejny odcinek ulicy Sosabowskiego może zostać podpisana. Sprawa 14/ZP/DZ/7/UM/2022;

2 stycznia 2023 roku Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne rozstrzygnęło ofertę w przetargu z dnia 26 września 2022 roku na dostawę czterech autobusów hybrydowych o dwóch różnych długościach. W postępowaniu startował jedynie Solaris. Są to dwa pojazdy 12 metrowe, i dwa przegubowe 18 metrowe. Zamawiający zaakceptował złożoną ofertę. Nie wiadomo jeszcze, kiedy umowa zostanie podpisana. SPPK musi jeszcze podpisać umowę na dofinansowanie z CUPT, a dokumentacja przetargowa musi być zatwierdzona przez nich. Po podpisaniu umowy na dofinansowanie będzie można podpisać umowę z firmą "Solaris". Na realizacje zamówienia dostawca będzie miał 270 dni od zawarcia umowy. Całość zamówienia wynosi 7,134 mln zł brutto. Police zarezerwowały kwotę 7,257 mln zł brutto.

Tramwaje Szczecińskie 4 stycznia 2023 roku rozpisały przetarg na dostawy nadwozi, elementów i podzespołów do zmontowania dwóch tramwajów dwukierunkowych. TS już wcześniej zamawiał „tramwaje w częściach”, które do tej pory objawiały się pod postacią Moderusów Beta. Przedmiotem zamówienia jest dostawa nowych nadwozi, elementów, podzespołów, wyposażenia, części mechanicznych i elektrycznych niezbędnych do montażu przez zamawiającego pod nadzorem wykonawcy dwóch tramwajów. Termin składana ofert do 7 lutego. Sprawa 27/ZP/DZ/2022. 7 lutego otwarto oferty, tradycyjnie zgłosiła się firma "Modertrans" z Poznania, która zaproponowała kwotę 15.242.160 złotych.

Tramwaje Szczecińskie z początkiem nowego roku dalej nie potrafią zaradzić problemom z torowiskami na trasie SST. Jak podaje wyborcza.pl i autor artykułu Andrzej Kraśnicki jr. z dnia 4 stycznia 2023 roku "Szczeciński Szybki Tramwaj spowalnia na całą zimę. Wymuszają to wady torowiska mającego zaledwie siedem lat". Projekt zakładał, że tramwaje pojadą na trasie SST 70 km na godzinę, a 55 km/h na zakręcie w rynnie w kierunku do pętli Turkusowa. Niestety, tak się nie stało (ograniczono tam prędkość, bo tramwajami na zakręcie zbyt mocno rzucało na boki). Położone szyny nie trzymają parametrów koniecznych dla tego typu tras. W lipcu 2016 roku szyny na tym zakręcie wygięły się. Wysokie temperatury spowodowały ich wydłużenie się. Miasto w 2017 roku musiało wyłożyć pół miliona złotych na tzw. urządzenia wyrównawcze niwelujące rozciąganie się stali. Po przeprowadzeniu tych prac na łuku obowiązuje prędkości do 40 km/h. Zapłacili za to podatnicy, a nie wykonawca, bo owych urządzeń nie było w projekcie.

Niestety nie tylko wysokie temperatury powodowały problemy z szynami, pękanie szyn następowało w niskich temperaturach na trasie od Basenu Górniczego do Mostu Długiego. Oba odcinki budowane były przez różnych wykonawców, ale łączył je jeden producent szyn. Na przestrzeni 7 lat od oddania trasy nie udało się wyjaśnić przyczyn masowego pękania stali. Wady torów nigdy nie zostały w wyeliminowane. Dowodem są najnowsze problemy. Podczas grudniowych 2022 roku mrozów Tramwaje Szczecińskie poinformowały, że w kilkunastu miejscach na trasie SST popękały spawy. Wprowadzone zostało ograniczenie prędkości tramwajów do 30 km na godzinę. Ograniczenia objęły odcinek między Basenem Górniczym a wjazdem w betonową wannę w Zdrojach, w której ulokowany jest przystanek ZUS Jaśminowa.

Policja, 4 stycznia 2023 roku poinformowała, że zatrzymała trzech nieletnich (14 - 16 lat) odpowiedzialnych za zniszczenie szyb w środkach komunikacji miejskiej, którzy ostrzeliwali pojazdy z wiatrówki. O pierwszym uszkodzeniu szyb w autobusie linii 87 przy ulicy Niemcewicza policjanci otrzymali informację przed wigilią oraz o dwu następnych w poniedziałek 2 stycznia 2023 w wagonach linii 1 (przy ulicy Potulickiej) i 9 (nie wiadomo na jakim odcinku trasy).

4 stycznia 2023 roku w siedzibie ZDiTM otwarto oferty do przetargu ogłoszonego 2 grudnia 2022, dotyczące usług przewozowych na liniach autobusowych w dziennej i nocnej komunikacji miejskiej oraz na telefon „Transport na żądanie" na obszarze działania organizatora komunikacji miejskiej. Wpłynęła tylko jedna oferta od PKS Szczecin, która opiewała na kwotę: 51 904 540,30 zł brutto. Sprawa DZP/66/PN/2022.

Rozpoczęto kolejny etap przebudowy torowisk tramwajowych w ciągu ulicy Kolumba, w związku z niniejszym ruszyły ostro prace na ulicy, po miesiącach ustaleń, przerabiania dokumentacji (to, co było w dokumentacji, nie odpowiadało faktycznemu stanowi podziemnej infrastruktury znajdującej się w ulicy), ustalania właścicieli niezinwentaryzowanej infrastruktury podziemnej. Od 8 stycznia 2023 roku całkowite zamknięty dla ruchu samochodowego został fragment ulicy Kolumba pomiędzy kamienicą nr 12 do kamienicy nr 3/3a oraz dalej przy kamienicach tzw. Wenecji Szczecińskiej (dojazd na Wyspę Jaskółczą). Aby dostać się w te rejony obowiązywał objazd do ulicy Kolumba przez Śródmieście tj. Wyszyńskiego, Plac Brama Portowa, Plac Zwycięstwa, Aleja Piastów.

Do ruchu samochodowego dopuszczona została połowa szerokości jezdni od strony Mostu Długiego po Nabrzeże Wieleckie i część Kolumba (tzw. „dolnym tarasie” wzdłuż muru oporowego). Jednocześnie dla ruchu samochodowego zamknięta została górna część jezdni przy dworcu PKP. Kolumba będzie również bez przejazdu w kierunku dworca PKP, zamknięta w połowie długości pomiędzy stacją Orlenu i budynkiem dworca.

W tym samym dniu nastąpiła korekta rozkładu jazdy i trasy autobusów linii 75, 521, 526, 527, 528 i 806. Dla komunikacji miejskiej wprowadzony został objazd po ulicami Piekary i Potulickiej (skręt z Kolumba na wysokości skrzyżowania ulic Dąbrowskiego i Zapadłej. Czytaj więcej w: komunikacie

13 stycznia 2023 roku SSOM ogłosił przetarg na dostawę i montaż urządzeń związanych z integracją transportu w projekcie „Budowa Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej z wykorzystaniem istniejących odcinków linii kolejowych nr 406, 273, 351”. Według dokumentacji przetargowej mają zostać zainstalowanych 44 urządzenia stacjonarne wraz oprzyrządowaniem na terenie gmin: Miasto Szczecin, Miasto Stargard, Stargard, Goleniów, Gryfino, Kobylanka, Police. Mają one być zintegrowane z istniejącym systemem sprzedaży biletów i systemem finansowo-księgowym znajdującym się w gestii Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Szczecinie. Sprawa SSOM.SKM.403.6.MK.2022. Otwarcie ofert ma nastąpić 16 lutego 2023 roku.

Budowa nowego skrzydła i remont zabytkowej kamienicy na terenie dawnej zajezdni tramwajowej przy ulicy Niemierzyńskiej (Muzeum Techniki i Komunikacji) zakończyła się w kwietniu 2022 roku, a 18 stycznia 2023 roku została oddana zwiedzającym. Było to możliwe w ramach projektu interregionalnego INT 152 „Historia techniki na Pomorzu - transgraniczna współpraca muzeów w Anklam i Szczecinie”.

Kamienica przy Niemierzyńskiej przeszła gruntowną przebudowę. Podbito fundamenty kamienicy oraz podwyższono kondygnację piwnicy aby powstały w niej nowe pomieszczenia techniczne i użytkowe. Pomieszczenia wewnątrz przeszły generalny remont, w których znalazły się dodatkowe przestrzenie ekspozycyjne, sale edukacyjne i pomieszczenia administracyjne. Odmieniono również elewację kamienicy. Odtworzony został jej historyczny kolor. Szklany łącznik muzeum, to nowa strefa wejściowa, znajdują się w niej szatnie, recepcja a także nowa strefa wystawowa. Wykonawcą było Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „EBUD” - Przemysłówka Spółka z o.o. Koszt to ponad 18,2 mln zł brutto.

20 stycznia 2023 roku Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport na temat budowy Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej. Przedmiotem kontroli NIK, zakończonej w marcu 2022 roku, była realizacja zadania pod nazwą „Budowa Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej”. Kontrole przeprowadzono w Stowarzyszeniu Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego, Urzędzie Miasta Szczecin oraz w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Centrum Realizacji Inwestycji Region Zachodni.

W dokumencie, NIK pisze o opieszałości i niesolidności wykonawcy głównych inwestycji realizowanych w projekcie „Budowa Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej”. Stwierdzono, że roboty prowadzono bez odpowiedniego przygotowania i nadzoru. Izba negatywnie oceniła działalność PKP PLK w zakresie przygotowania, realizacji i nadzoru nad realizacją zadania Budowa Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej.

PKP PLK nie wykonała żadnego z dwóch projektów inwestycyjnych objętych zadaniem. W zakresie działalności Stowarzyszenia NIK stwierdziła, że nie posiadało ono wobec Partnerów, w tym PKP PLK kompetencji o charakterze władczym pozwalającym na podjęcie decyzji, które mogłyby podlegać wyegzekwowaniu w sposób przymusowy. Wzajemne działania Partnerów miały charakter współdziałania równorzędnych stron. Każdy Partner odpowiadał za realizację swojej części Projektu.

Obowiązki Stowarzyszenia, jako Beneficjenta z umowy o dofinasowanie polegały głównie na rozliczaniu finansowym zadania wobec Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Stowarzyszenie podejmowało, w miarę posiadanych kompetencji, szereg działań wobec Partnerów odpowiedzialnych za opóźnienia w realizacji zadania oraz informowało o ryzyku utraty unijnych środków finansowych przeznaczonych na jego wykonanie. Gmina Miasto Szczecin odpowiedzialna była za wykonanie czterech zadań, z tego dwa zostały zrealizowane (jedno bezpośrednio przez objęty kontrolą Urząd Miasta Szczecin, drugie przez Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego. Dwa pozostałe są w trakcie realizacji przez Spółkę Szczecińskie Inwestycje Miejskie sp. z o.o. Wykorzystanie środków unijnych na koniec 2021 roku wyniosło tylko 12%.

Głównym celem Zadania było przywrócenie dla mieszkańców obszaru położonego między Stargardem, Goleniowem, Gryfinem, Szczecinem i Policami możliwości korzystania z komunikacji kolejowej w celu szybkiego i sprawnego przemieszczania się pomiędzy tymi miastami. Odnowione linie kolejowe miały stanowić kręgosłup komunikacji publicznej łączącej cały obszar, a stacje i przystanki kolejowe zaplanowano, jako centra przesiadkowe skomunikowane z doprowadzoną do nich komunikacją autobusową i tramwajową, wyposażone w parkingi dla samochodów osobowych i rowerów. W porównaniu do obecnego stanu byłaby to rewolucja komunikacyjna.

Wprowadzenie projektowanych rozwiązań w życie miało m.in. na celu znaczne skrócenie czasu przejazdów między miejscowościami i w samym Szczecinie, ograniczenie ruchu samochodowego, zwiększenie atrakcyjności mieszkaniowej i inwestycyjnej terenów położonych przy szlakach SKM i liniach komunikacji publicznej prowadzących do poszczególnych stacji i przystanków SKM. Całość prac miała zostać oddana do użytku do końca września 2022 roku a stanowiące podstawę całego systemu linie kolejowe miały zostać zmodernizowane lub wybudowane do końca sierpnia 2020 roku. Koszt wykonania Zadania oszacowano, według danych na koniec 2021 roku, na kwotę 848,3 mln zł. Na jego realizację uzyskano dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej w kwocie 512,2 mln zł. Żadne z planowanych zamierzeń do końca 2022 roku nie zostało w pełni zrealizowane.

Kontrola NIK skupiła się m.in. na ustaleniu przyczyn niewykonania Zadania w zakładanych terminach. Beneficjentem środków Unii Europejskiej jest Stowarzyszenie. I to ono odpowiada przed Centrum Unijnych Projektów Transportowych, z którym zawarło 9 maja 2018 roku umowę o dofinansowanie, za terminowe i rzeczowe wykonanie Zadania. Jednak samo Stowarzyszenie nie miało żadnych możliwości samodzielnego jego zrealizowania. Z tego powodu wykonanie Zadania regulowała m.in. umowa partnerstwa z 18 lipca 2017 roku podpisana po między Stowarzyszeniem, Województwem Zachodniopomorskim, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Gminą Miasto Szczecin, Gminą Miasto Stargard, Gminą Goleniów, Gminą Gryfino, Gminą Kobylanka, Gminą Police i Gminą Stargard.

Na jej podstawie każda ze stron/Partnerzy miała przypisane zadania do wykonania, w tym Samorząd Województwa zobowiązał się zabezpieczyć tabor kolejowy do obsługi SKM. Dopełnieniem zasad wzajemnych powiązań między powyższymi podmiotami były zawarte w maju 2018 roku z gminami a we wrześniu 2018 roku z PKP PLK umowy o współpracy. Określono w nich odpowiedzialność gmin i PKP PKL za rzeczowe wykonanie określonych w umowach części prac, terminy ich wykonania oraz wartość robót, w tym kwotę wydatków kwalifikowanych. Zdecydowana większość dofinansowania unijnego przypadała na rzecz PKP PLK (503,7 mln zł ze 512,2 mln zł). W pierwszej kolejności miały zostać ukończone prace na liniach kolejowych, do których wykonania zobowiązała się PKL PLK. Do nich miały być dołączone inwestycje realizowane przez gminy. Samorząd Województwa zobowiązał się do współfinansowania zakupu pociągów obsługujących SKM.

PKP PKL udzieliła dwóch zamówień publicznych na ich realizację w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Wykonawcą była Trakcja S.A., która zaoferowała najkrótsze terminy wykonania i najniższą cenę. I od tego czasu rozpoczęły się problemy.

Wybrany przez PKP PLK Inżynier Kontraktu stwierdził, że głównymi przyczynami niezrealizowania umów były błędy w sporządzonej przez Wykonawcę dokumentacji projektowej oraz nieuzyskanie wymaganych pozwoleń na budowę. Kontrola NIK ustaliła, że wbrew przepisom prawa zamówień publicznych, PKP PLK nie opracowała programu funkcjonalno-użytkowego służącego m.in. do ustalenia wartości zamówienia. PKP PLK jako zamawiający nieprawidłowo ocenił uzyskane wyjaśnienia Wykonawcy dotyczące m.in. zadeklarowanych terminów wykonania i mimo poważnych wątpliwości, co do ich realności podnoszonych na etapie oceny oferty, udzielił zamówienia. Zamawiający dopiero po upływie terminów wykonania inwestycji kolejowych rozważał odstąpienie od umowy z Wykonawcą. Centrum Realizacji Inwestycji sześciokrotnie wystąpiło do Zarządu PKP PLK z propozycją odstąpienia od umów z winy Wykonawcy. Za każdym razem Zarząd tych wniosków nie akceptował. Zamawiający nie naliczał również Wykonawcy kar umownych z tytułu nieterminowego wykonania poszczególnych etapów umów.

PKP Polskie Linie Kolejowe 8 lipca 2022 roku podpisały umowę objęcia akcji Trakcji S.A. za kwotę 200 mln zł, co pozwoliło uzyskać status akcjonariusza większościowego. Obecnie PKP PLK posiada 74,31% akcji, drugim największym akcjonariuszem jest Agencja Rozwoju Przemysłu (16,09% akcji). Jednak do dziś nie zostały zawarte aneksy określające nowe terminy realizacji umów.

Według danych zaprezentowanych przez Stowarzyszenie część kolejowa inwestycji dokończona będzie w latach 2024-2025. Z tego też powodu Stowarzyszenie 30 września 2022 roku wystąpiło do Centrum Unijnych Projektów Transportowych o fazowanie Zadania z podziałem zakresu na dwie fazy:

fazę I – realizowaną do 31 grudnia 2023 roku na liniach kolejowych nr 273 do Gryfina, 356 do Stargardu i 401 do Goleniowa i fazę II – prace na linii kolejowej nr 406 do Polic, które mają być zrealizowane do 31 grudnia 2025 roku. Na realizację fazy I zapewnione jest dofinansowanie z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.

Natomiast na wykonanie prac objętych fazą II niezbędne jest dodatkowe dofinansowanie z Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. Koszt budowy SKM aktualnie wynosi ponad 1,184 miliarda złotych, z czego przyznane już dofinansowanie środkami pomocowymi to 512 mln zł, a wnioskowana kwota na fazę II to 307 milionów złotych. W ciągu 2022 roku koszt wykonania Zadania wzrósł o 335,7 mln zł, tj. o prawie 40%.

Stan na dzień 21 stycznia 2023 roku wielomilionowej (262 mln zł) inwestycji, jaką jest wymiana torowisk na ulicach: Nowej, Dworcowej, Kolumba, Chmielewskiego, Smolańskiej i Powstańców Wielkopolskich (od Pomorzan do placu Szyrockiego) wraz budowa od podstaw nowej, ponad dwa razy większej pętli tramwajowej na Pomorzanach. Inwestycja obejmuje również przebudowę jezdni i chodników wraz z przebudową infrastruktury podziemnej - wygląda następująco. Umowa z firmą ZUE podpisana została 16 listopada 2021 roku i jest już opóźniona o co najmniej 10 miesięcy i w związku z tym zagrożona są fundusze europejskie. Termin wykonania całości inwestycji opiewał na 720 dni chwili podpisania umowy.

31 marca 2022 roku prace na ulicy Kolumba zostały wstrzymane z powodu błędów projektowych i kolizji podziemnych nie ujętych w dokumentacji budowlanej stworzonej przez firmę Safege S.A.S. oddział w Polsce (chodzi o wszelkie uzbrojenie podziemne w tym sieci wodociągowe, gazowe, elektryczne, kanalizacyjne, teletechniczne, c.o.). Nie wyciągnięto wniosków z przebudowy ciągu ulic Kolumba i Chmielewskiego z lat od 1985 - 1990, gdzie wykonawca (Szczecińskie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych) przebudowy ulicy oprócz braków materiałowych i środków na jej dokończenie, mieli te same problemy, co dziś ZUE (brak inwentaryzacji uzbrojenia podziemnego). Podziemne sieci trzeba było przeprojektować i po wielomiesięcznym przestoju 8 stycznia 2023 roku, na ulicę Kolumba powróciły ekipy, które rozpoczęły przebudowę infrastruktury podziemnej. Zgodnie z umową prace miały zakończyć się jesienią tego roku.

W międzyczasie na te wszystkie problemy podane wyżej nałożyły się konsekwencje wojny w Ukrainie, czy problemy z dostawami stali i innych materiałów budowlanych, a także braki kadrowe - pracownicy brygad z Ukrainy wyjechali do swojego kraju, by walczyć o ojczyznę. Te same problemy dotknęły drugiej prowadzonej inwestycji przez ZUE na ulicy Wyzwolenia na odcinku plac Witosa - rondo Giedroycia. To także przebudowa dofinansowana z funduszy unijnych, które trzeba rozliczyć do końca 2023 roku.

Widać gołym okien, że obecnie nie ma najmniejszych szans na zakończenie do końca 2023 roku przebudowy dwóch szlaków tramwajowych na trasie Pomorzany – Śródmieście. Ulica Powstańców Wielkopolskich jest nietknięta. Budowa nowej pętli Pomorzany jakby spowolniła. Ulica Smolańska torowisko jest częściowo gotowe i jeszcze jest daleko do efektu końcowego. Dalej z autopsji wynika, że sytuacja na pozostałej części inwestycji nie przedstawia zbyt różowo np.:

• na ulicy Chmielewskiego budowany jest jeden z dwu torów na wysokości browaru. Od browaru do kładki nad torami kolejowymi rozebrano część starych torów i jezdni. Na skręcie z ulicą Smolańską a Chmielewskiego trwają roboty przy brukowaniu chodnika. Położono już w ciągu ulicy instalacje kanalizacyjne. Koło szkoły położono chodnik. Niewielu pracowników znajduje się na placu budowy.

• na ulicy Kolumba od Chmielewskiego do stacji paliw Orlen robotnicy przy kładce nad torami kolejowym układają instalacje gazowe, a dalej nic się nie dzieje, w rejonie stacji paliw robotnicy układają bruk w ciągu krótkiego odcinka nowego torowiska, od stacji paliw do dworca ekipy prowadzą pierwsze prace przy przebudowie infrastruktury podziemnej, a vis-à-vis dworca rozebrano nawierzchnię jezdni z starej kostki brukowej na górnym tarasie, natomiast dolny taras jest niemal gotowy, po którym jeżdżą autobusy linii 75 i nocnych. Jakoś tak ulica jest poszatkowana, tu jest coś robione a dalej nic się nie dzieje.

• na Nabrzeżu Wieleckim tory tramwajowe są już ułożone, połączono je z torami już położonymi na na górnym tarasie przy dworcu, wyprowadzono ich część w kierunku Dworcowej do wysokości ulicy Św. Ducha i przy moście kolejowym w kierunku ulicy nowej, osadzono je w betonie i tłuczniu. Też się nic nie dzieje.

• na ulicy Dworcowej nic się nie dzieje. Na początku przystąpienia do prac prowadzone były roboty przy układaniu infrastruktury podziemnej i nie wiadomo czy już je zakończono. Roboty zatrzymały się na tym etapie.

• na ulicy Nowej nic się nie dzieje, jest nietknięta, bo musi być przez nią zachowany przejazd autobusów kursujących z pętli Dworzec Główny (Owocowa).

• na ulicy Powstańców Wielkopolskich nic się nie będzie działo do czasu zakończenia rozbudowy pętli Pomorzany i prac wzdłuż Nabrzeża Wieleckiego oraz ulicy Kolumba. Plan zakładał, że dopiero po zbudowaniu od podstaw szlaku wzdłuż ulic Kolumba i Chmielewskiego przebudowana zastanie Powstańców Wielkopolskich. Tramwaje Szczecińskie nie chciały jednocześnie rozkopać dwóch najważniejszych tras komunikacyjnych łączących Pomorzany ze Śródmieściem.

Jak informowała wyborcza.pl z dnia 23 stycznia tego roku, Tramwaje Szczecińskie, które w imieniu miasta prowadzą inwestycje, potwierdziły fakt posypania się harmonogramu prac, a w efekcie jej opóźnienia. Nie wiadomo kiedy uda się je zakończyć. Nie ma jeszcze aneksu do umowy, więc spółka miejska nie jest w stanie powiedzieć, kiedy dokładnie uda się zakończyć inwestycje. Tramwaje Szczecińskie stwierdziły również, że „nie ma zagrożenia dla dofinansowania". Ale te tłumaczenia są niewiarygodne na ten moment. W zaowalonej formie stwierdziły, że koszty inwestycji wzrosły, bo zwiększone wydatki „skonsumowały" część funduszy unijnych, które miały wystarczyć na dofinansowanie całej inwestycji.

23 stycznia 2023 roku podpisana została umowa z firmą Solaris Bus&Coach Sp. z o.o. na dostawę nowych pojazdów z przetargu ogłoszonego 2 września 2022 roku. Umowa obejmuje zakup dwóch zeroemisyjnych autobusów przegubowych. Pojazdy zostaną wyposażone w silnik elektryczny i system odzyskiwania energii podczas hamowania oraz jazdy z góry. Zakupione pojazdy muszą zapewniać możliwość ładowania plug-in oraz przez pantograf. Pojazdy będą objęte znacznie dłuższą gwarancją, wynoszącą nie 48 a 72 miesiące, co przełoży się na oszczędności eksploatacyjne.

Koszt zakupu to 9 102 000 zł brutto, z czego 5 715 447,20 zł to dotacja Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach programu priorytetowego „Zielony transport publiczny”. Operatorem pojazdów będzie Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe „Klonowica” Sp. z o.o. Autobusy trafią do miasta w terminie 365 dni od dnia zawarcia umowy.

6 lutego 2023 roku w ciągu ulicy Energetyków na Międzyodrzu koło Mostu Długiego na wysokości Urzędu Celnego i Przychodni Portowej uruchomiono nowe przystanki „Celna nż” w obu kierunkach (centrum/Turkusowa) dla linii 2, 7, 8, 522, 531 i 532. Jednocześnie nastąpiła zmiana statusu przystanków „Energetyków” ze stałego na żądanie. Wszystkie przystanki na trasie SST od Mostu Długiego oprócz Basenu Górniczego i Jaśminowej są przystankami na żądanie. Przy okazji wprowadzono też inne zmiany na liniach 52, 76 i 62 patrz: Zmiany na Międzyodrzu

Stan na dzień 11 lutego 2023 roku prac nad wspólnym biletem i jedną organizacją funkcjonowania SKM. W listopadzie 2020 roku Prezydent Miasta powierzył Zarządowi Dróg i Transportu Miejskiego realizację działań na rzecz wdrożenia zintegrowanego biletu publicznego transportu zbiorowego z uwzględnieniem przewozów autobusowych, tramwajowych i kolejowych na terenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego objętego funkcjonowaniem SKM. Organizatorem transportu w SOM jest ZDiTM, który intensywnie pracuje nad wszelkimi aspektami rozwoju i dopasowania sieci połączeń, rozkładów jazdy, ich koordynacji oraz wskazanego jednego biletu na wszystkie rodzaje transportu tj. autobus-tramwaj–kolej, by rozwiązania te wdrożyć równocześnie z uruchomieniem przewozów Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej.

Przewiduje się, że Szczecińska Kolei Metropolitalna częściowo uruchomiona zostanie na początku 2024 roku, pasażerowie będą mogli korzystać wyłącznie z biletu sieciowego uprawniającego również do jazdy autobusem lub tramwaju komunikacji miejskiej. SKM połączy ze sobą Szczecin, Police, Stargard, Goleniów i Gryfino. W chwili obecnej trwają rozmowy między partnerami projektu budowy Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej. Wstępny plan zakłada wprowadzenie biletu metropolitalnego na zakończenie pierwszej fazy realizacji projektu. W pociągach nie będzie automatów do sprzedaży biletów - będą zamontowane na poszczególnych stacjach i przystankach (13 stycznia 2023 SSOM ogłosił przetarg na dostawę i montaż urządzeń związanych z integracją transportu).

Podczas briefingu 11 lutego 2023 roku działacze partii Razem mówili przed szczecińskim magistratem o nieregularności i braku pewności, czy komunikacja miejska poradzi sobie z przewozem pasażerów na danej linii autobusowej i tramwajowej, pomimo znanych trudności braku motorniczych i kierowców. Duże opóźnienia lub niewyjazdy powodują nerwowość pasażerów. W statucie miasta zawarte są zapisy mówiące, że Prezydent zobowiązany jest zgodnie z § 8 i 9 zaspokoić potrzeby mieszkańców odnośnie komunikacji miejskiej. Miasto nie może podejmować arbitralnych decyzji w jej zwijaniu ze względów ekonomicznych.

dojazd
foto: ZDiTM
Posłanka Lewicy Paulina Matysiak złożyła interpelację do ZDiTM. W odpowiedzi na nią otrzymała pismo z ZDITM-u, że w okresie od września do końca grudnia 2022 roku, w komunikacji miejskiej odwołanych zostało prawie 18 tysięcy kursów autobusów i tramwajów z powodu braku kierowców, motorniczych i rosnących kosztów.

Rozkłady jazdy zostały ograniczone od 1 września i 9 października 2022 roku. Jednak cięcia w kursach nie rozwiązały problemu, dalej brakuje motorniczych i kierowców. Komunikacja miejska potrzebuje dofinansowania, ale miasto nie ma pieniędzy na wyższe wynagrodzenia dla jej obsługi i dopóki ich nie znajdzie sytuacja będzie nagminna.

Stan taboru w SPA "Klonowica" na dzień 16 lutego 2023 roku według danych ze strony zajezdni autobusowej wynosi 105 autobusów różnych marek. Ich średni wiek to 10.27 lat. Były to autobusy takie jak: MAN NG 313 - 3, MAN A21 - 1, MAN A23 - 3, SOLARIS URBINO 10 - 4, SOLARIS URBINO 12 - 27, SOLARIS URBINO 12 Hybrid - 8, SOLARIS URBINO 12 Electric - 6, SOLARIS URBINO 18 - 37, SOLARIS URBINO 18 Hybrid - 8, SOLARIS URBINO 18 Electric - 8

20 lutego 2023 roku została podpisana umowa na budowę ulicy Sosabowskiego z Konsorcjum firm - TORMEL Sp. z o.o. – Lider Konsorcjum STANLED I Sp. z o.o. Partner Konsorcjum. Dokument podpisał Michał Przepiera, zastępca prezydenta Szczecina, oraz szefowie konsorcjum firm, a już 21 lutego 2023 rozpoczęto prace przygotowawcze, które powodowały pierwsze utrudnienia w ruchu w rejonie jeszcze istniejącej pętli Krzekowo. Prace te trwały około 2 tygodnie i w związku z niniejszym zamknięto rejon pętli i ulic Żołnierskiej, Klonowica i wjazd z ronda w ciągu ulicy Szerokiej dla ruchu samochodowego. W tyn podetapie utrzymana została komunikacja tramwajowo - autobusowa.

Budowa projektowanej ulicy Sosabowskiego rozpoczyna się od rondo Żołnierzy Polskich Misji Pokojowych ONZ i zakończy się włączeniem w istniejącą ulicę Sosabowskiego. Przebudowie ulegnie również skrzyżowanie ulicy Żołnierskiej z ulicą Sebastiana Klonowica. Trasa będzie przebiegała nowym śladem równolegle do ulicy Szerokiej. Wybudowana zostanie droga dwukierunkowa dwupasmowa do ulicy istniejącej Sosabowskiego/Taczaka wraz ze ścieżką rowerową i chodnikami. Da to ciągłość drogi dwukierunkowej dwupasmowej praktycznie od Krzywoustego do Wojska Polskiego/Głębokiego. Znacząco odmieni to komunikację w rejonie ulicy Szerokiej, dojazd do Bezrzecza i Osiedla Zawadzkiego. Rozbiórce ulegnie pętla Krzekowo, a obsługa linii będzie przejęta przez pętlę Zawadzkiego. Torowisko zostanie połączone z ulicą Żołnierską i tam się zakończy w tym etapie. Wybudowane zostanie blisko 2000 mtp, 3 przystanki autobusowo-tramwajowe, 1 tramwajowy i 2 zatoki autobusowe. Konsorcjum ma dwa lata na zrealizowanie tego zadania. Wartość kontraktu to 101 781 430,46 zł. Inwestorem tego zadania jest spółka "Tramwaje Szczecińskie".

Zgodnie z uchwałą Rady Miasta NR XIX/506/08 z 26 lutego 2008 roku nadano nazwę ulicy Gen. Stanisława Sosabowskiego projektowanej drodze roboczo w dokumentacji nazwanej "Szafera". Jest przedłużeniem ul. Gen. Stanisława Taczaka, rozpoczynającą swój bieg od skrzyżowania ulic Gen. Stanisława Taczaka z Waleriana Łukasińskiego, biegnącą w kierunku północnym, przecinającą ulice Żołnierską i dochodzącą do skrzyżowania ulic Szerokiej, Władysława Szafera i Eugeniusza Romera. Ulica Szafera kończy się na rondzie Żołnierzy Polskich Misji Pokojowych ONZ.

W dniu 26 lutego 2023 roku do godziny 12:00 prowadzone były prace przy przełożeniu rozjazdów na placu Zwycięstwa i Krzywoustego. W związku z niniejszym wstrzymano kursowanie tramwajów w kierunku Gumieniec, Krzekowa i Głębokiego. Tramwaje jeździły objazdami przez ulicę Jagiellońską – aleję Piastów – ulicę Piłsudskiego – aleję Wyzwolenia – plac Brama Portowa, linia 7 i 9. Kursowanie linii 8 zawieszono, a linia 2 jeździła według specjalnego rozkładu jazdy. Uruchomiono też zastępczą linie autobusową 808, kursującą co 20 minut w godzinach 5–12 na trasie Gumieńce – Ku Słońcu – Sikorskiego – Krzywoustego – Brama Portowa. Na trasie obowiązywały wszystkie przystanki linii 8 od placu Brama Portowa do Gumieniec w obydwie strony.

Weekendowe przekładnie rozjazdów umożliwiających skierowanie tramwajów na nowy odcinek torowiska tramwajowego na Placu Zwycięstwa i Krzywoustego zakończyły się sukcesem i to grubo przed wymaganym czasem.

Prace obejmowały przebudowę układu torowego na odcinku od Bramy Portowej do włączenia w ulicę Krzywoustego, w celu wykonania na tym odcinku wspólnych pasów tramwajowo – autobusowych. Przebudowywane były perony przystankowe na wlocie północnym skrzyżowania Brama Portowa i powstaje nowy przystanek na placu Zwycięstwa przed skrzyżowaniem z aleją Wojska Polskiego i Krzywoustego w kierunku placu Kościuszki. Przebudowywane też są ponadto nawierzchnie jezdni i chodników. Budowane są ścieżki rowerowe. Prace obejmują również usunięcie kolizji z istniejącą infrastrukturą, przebudowę i budowę sygnalizacji świetlnych, przebudowę tramwajowej sieci trakcyjnej i systemu sterowania rozjazdu. Następuje modernizacja oświetlenia ulicznego wraz urządzeniem elementów małej architektury. Nastąpią też nasadzenia nowych krzewów i zagospodarowana zostanie istniejąca zieleń.

Inwestycja ta, prowadzona jest w formule zaprojektuj i wybuduj w powiązaniu z przebudową śródmiejskiego odcinka alei Wojska Polskiego. Łączny koszt obu inwestycji to ponad 80 mln zł brutto, z czego blisko połowa to koszt przebudowy Placu Zwycięstwa. Wykonawcą jest Firma Drogowo-Budowlana MTM S.A. z Gdyni.

6 marca 2023 roku ZDiTM opublikowało dane na temat zdarzeń z udziałem pojazdów komunikacji miejskiej. W roku 2022 tramwaje i autobusy uczestniczyły w 717 zdarzeniach drogowych, z czego zdecydowana większość miała miejsce z winy pojazdów obcych. Wstrzymania ruchu powstawały także, gdy poszkodowanymi są osoby wewnątrz autobusu czy tramwaju, jeśli po wtargnięciu pieszego na jezdnię, prowadzący musi gwałtownie hamować.

W szczycie komunikacyjnym na ulicach miasta pojawiają się blisko 300 autobusów i tramwajów, dziesiątki tysięcy samochodów i pieszych. O wypadek czy kolizję jest bardzo łatwo.

Do niebezpiecznych zdarzeń dochodziło na przykład, gdy piesi zamiast sprawdzić czy nic nie jedzie przechodzą przez jezdnie wpatrzeni w telefon, albo gdy kierowca spiesząc się, wymusza pierwszeństwo na komunikacji miejskiej. Nie bez winy są także kierowcy i motorniczowie, jednak statystyki pokazują, że najwięcej wypadków i kolizji powodują tak zwane pojazdy obce. Poszkodowanymi w trakcie takich sytuacji są też nie tylko kierowcy, ale pasażerowie samochodu, tramwaju czy autobusu. Podczas gwałtownego hamowania ludzie spadają z siedzeń, przewracają się lub uderzają w różne elementy wewnątrz pojazdu.

Niestety w zeszłym roku zwiększeniu uległa liczba osób poszkodowanych w wypadkach tramwajowych i autobusowych. Odnotowano 140 osób, które doznały obrażeń ciała, czyli o 10 osób więcej niż w roku poprzednim. Statystyki przedstawiają się następująco:

Liczba kolizji, w których uczestniczyły pojazdy komunikacji miejskiej w 2022 roku w stosunku do roku poprzedniego uległa zmniejszeniu o 122 zdarzenia i zanotowano ich 570.

• Wypadków odnotowano 133, o 8 więcej,
• Najwięcej kolizji drogowych miało miejsce na liniach tramwajowych 1, 11, 12 oraz na trasach linii autobusowych 812, 86, B.

Wypadki drogowe według liczb przedstawiają się następująco: na liniach tramwajowych – 7, 11, 12 na liniach autobusowych – 75, B, 60. Wynika to z faktu, że trasy tych linii przebiegają przez centrum miasta i przez główne punkty węzłowe o dużym natężeniu ruchu tramwajowego, kołowego i pieszego.

W ubiegłym roku doszło do wielu wypadków i kolizji, jednak z roku na rok jest ich coraz mniej. Spadek z pewnością jest związany z mniejszą ilością pojazdów i problemami kadrowymi, ale także z dodatkowym oznakowaniem, które pojawia się na najważniejszych skrzyżowaniach i poprawą infrastruktury drogowej.

Największymi przewinieniami kierowców względem komunikacji miejskiej są pośpiech, brawura i nieuwaga. Do tego można dodać wymuszanie pierwszeństwa, wyprzedzanie i gwałtowne hamowanie przed pojazdem, utrudnianie włączenia się do ruchu. Każdego dnia na naszych drogach widać także sytuacje, w których auta blokują torowisko. Prowadzący samochody nie zwracają uwagi, na to gdzie jest ich pas ruchu i wjeżdżają na tory lub zastawiają je przy próbie skrętu. Innym przewinieniem zmotoryzowanych jest brak zachowania bezpiecznej odległości od tramwaju, zarówno z tyłu, jak i z boku. Kierowcy często nie zatrzymują się, gdy tramwaj staje na przystanku. Nie bez winy są także piesi, którzy wybiegają zza autobusów i tramwajów, przebiegają przed pojazdami transportu zbiorowego i wchodzą na jezdnię w niedozwolonych miejscach. Skutki takich zachowań mogą być tragiczne.

Tramwaje Szczecińskie 10 marca 2023 roku, pochwaliły się, że spółka to nie tylko tramwaje, zajezdnie, wydziały torowe, energetyczne czy warsztaty napraw taboru, ale także laboratorium, gdzie prowadzone są eksperymenty dbające o bezpieczeństwo osób pracujących „przy napięciu”.

Na terenie spółki znajduje się małe, zamknięte pomieszczenie. Zawieszone na ramie gumowe rękawice moczą się w wodzie i obserwujący to pracownicy, wpatrujący się jednocześnie w monitory pełne różnych parametrów. Wydawałoby się błahe i nudne zadanie. Nic bardziej mylnego! Procesy, które są przeprowadzane i obserwowane w naszym laboratorium są niezwykle ważne i potencjalnie niebezpieczne.

Przepisy BHP i wewnętrzne regulaminy dokładnie określają procedury dla pracowników części energetycznej wydziału infrastruktury sieciowej. Wszystkie osoby pracujące przy urządzeniach elektrycznych muszą dokładnie przygotować swoje stanowisko pracy, a w wielu przypadkach mieć stosowne rękawice i buty. Nie są to zwykłe „gumiaki”, ale sprzęt, który może uratować człowiekowi życie.

W spółce jest prawie 400 elementów, które należy dokładnie sprawdzać i poddawać okresowym badaniom. Są to rękawice, półbuty i kalosze dielektryczne, drążki izolacyjne i uziemiacze przenośne. Sprawdza się je pod określonym napięciem:

• rękawice 1 kV- badanie napięciem 5 kV, badanie co 6 miesięcy
• rękawice 15 kV – badanie napięciem 20 kV, badanie co 6 miesięcy
• drążki izolacyjne – badanie napięciem 100 kV, badanie raz na rok
• drążki izolacyjne (krótkie) – badanie napięciem 50 kV, badanie raz na rok
• półbuty – badanie napięciem 15 kV, badanie co 6 miesięcy
• kalosze – badanie napięciem 5 kV, badanie co 6 miesięcy

Sprzęt trzeba badać ponieważ ulega stopniowej degradacji przez procesy starzenia się materiału, promieniowanie słoneczne czy podwyższone temperatury. Możliwe są także uszkodzenia mechaniczne. Elementy, które są uszkodzone mechanicznie lub nie przechodzą testów nie są dopuszczone do wydania pracownikom. Chodzi przecież o zdrowie i życie osób pracujących w spółce.

Laboratorium badawcze dysponuje odpowiednim wyposażeniem zapewniającym utrzymanie spójności pomiarowej. Sprzęt zanurzony w wodzie poddawany jest oddziaływaniu odpowiedniego napięcia przez określony czas i pomiarze upływu prądu, który nie powinien przekraczać pewnej wartości. Pozytywny rezultat pozwala na dopuszczanie danego rodzaju wyrobu do użytkowania. Szczegółowe wymagania techniczne w stosunku do rękawic i obuwia elektroizolacyjnego oraz warunki wykonywania badań określone są w normach europejskich. Badanie przeprowadzane jest w osobnym pomieszczeniu i obserwowane przez szybę, ponieważ wysokość napięcia występująca podczas badań może być niebezpieczne także dla osób badających.

17 marca 2023 roku, ZDiTM poinformował o stratach poniesionych w roku 2022 w infrastrukturze przystankowej na terenie miasta w związku aktami wandalizmu wiat jak: pomazania, zniszczenia lub kradzieży elementów wyposażenia.

Stało się to przy okazji zdarzeń drogowych, które wydarzyły się z rana na ulicy Gdańskiej, gdzie został zniszczony przystanek tramwajowy "Merkatora nż" przez samochód osobowy BMW. W tym przypadku przynajmniej znany jest sprawca i w związku z tym łatwiej będzie o odzyskać pieniądze z OC. Koszt wiaty, która została zniszczona, to blisko 40 tys zł.

Natomiast po południu o godzinie 14:00 w alei Niepodległości na wysokości zespołu przystanków Bramy Portowej, zderzyły się trzy samochody, jeden z nich uderzył w wiatę przystanku tramwajowego, która częściowo została uszkodzona. W większości przypadków uszkodzeń infrastruktury przystankowej sprawca jest nieznany, co uniemożliwia odzyskanie pieniędzy.

W mieście jest 1158 przystanków. 700 z nich jest wyposażonych w wiaty, z czego 421 należy do ZDiTM. Każdego dnia ZDiTM dostaje zgłoszenia dotyczące elementów pomazania, zniszczenia lub kradzieży. W 2022 roku ZDiTM musiał uzupełnić 1399 rozkładów jazdy, które ktoś zabrał lub uszkodził. Uzupełnić też 230 szyb za kwotę 229 792,36 zł. To pokazuje skalę aktów wandalizmu i ogrom kwot, które można by przeznaczyć na przykład na nowe wiaty.


foto: J.Światowy
stare tory
W ramach przebudowy placu Zwycięstwa i Wojska Polskiego 25 marca 2023 roku na placu Zwycięstwa po usunięciu asfaltu, odsłonięto fragment starych torów trasy tramwajowej z 1904 roku, która biegła od Bramy Portowej do ulicy Ku Słońcu (Cmentarz Centralny). W tamtym czasie tory nie biegły przez środek placu Zwycięstwa, lecz jezdnią, wzdłuż kamienic i przed Kościołem Garnizonowym, gdzie skręcały w lewo, by wyprowadzić tramwaje na ulicę Krzywoustego. Tramwaje w takim układzie torów jeździły do 1936 roku.

W 1936 roku zmodernizowano układ torów na Hohenzollernplatz (plac Zwycięstwa). Tory przesunięto z jezdni północnej budując nowe rozjazdy przy Bugenhagenkirche (Kościół Garnizonowy) w kierunku Hohenzollerstraße (Krzywoustego) i Falkenwalderstraße (Wojska Polskiego).

Zaletą budowanej i modernizowanej latami szczecińskiej sieci tramwajowej, była jej duża elastyczność, dzięki dużej ilości rozjazdów w różnych kierunkach. Układ torów pozwalał na prowadzenie jazdy w zależności od wynikających potrzeb. Pozwalało to na uruchamianie komunikacji doraźnej na czas trwania wszelkich remontów i modernizacji sieci tramwajowej czy innych wydarzeń. W tej chwili Tramwaje Szczecińskie i miasto powróciły do idei tramwajarzy niemieckich, aby sieć tramwajowa była bardziej elastyczna.

Podstacja Kolumba przechodzi gruntowną modernizację, prace trwają od 9 grudnia 2022 roku. Firma MMT IDEA dalej prowadzi prace remontowe i rewitalizacyjne. Stan prac na marzec 2023 roku przedstawia się następująco - w budynku podstacji wykonano już demontaż wszystkich urządzeń elektroenergetycznych, zbito tynki, wykonano piaskowanie, zdemontowano okna oraz rozebrano dyżurki znajdujące się wewnątrz budynku.

Część dawnych elementów pozostanie w budynku, ale bez funkcji użytkowych między innymi - rozdzielnica średniego napięcia 15 kV – rozdzielnica poniemiecka, częściowo z oryginalnymi elementami, pozostanie również zbiornik na wodę, który kiedyś służył do chłodzenia urządzeń, oraz suwnica. Przywracany jest oryginalny wygląd architektoniczny obiektu. Prace wykonywane są pod nadzorem wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Na początku kwietnia 2023 roku w trakcie budowy ronda przy skrzyżowaniu ulic Druckiego - Lubeckie i Blizińskiego, po zerwaniu asfaltu ukazało się oczom robotników stare torowisko tramwajowe, po którym jeździła przed wojną i krótko po niej linia 7. Tory zostały usunięte. Ulica została przebudowana od podstaw na nowej podbudowie i dostosowana do jazdy ciężkiego taboru. Generalnym wykonawcą budowy ronda była firma DGK. Inwestorem był właściciel centrum logistycznego 7R Park Szczecin.

Odkryte torowisko, to pozostałość po przedwojennym układzie linii w mieście. Od 26 października 1897 roku, trasą tą jeździła linia 7, która od strony Gocławia, przed obecną pętlą „Ludowa", skręcała w prawo w ulicę Konarskiego. Przejeżdżała obok zbudowanego w czasie wojny betonowego schronu, wjeżdżała w ulicę Blizińskiego, później ostro skręcała w lewo, w ulicę Druckiego - Lubeckiego pod betonowym wiaduktem (istniejącym do dziś). Dalej jechała po wiadukcie prowadzącym nad terenami magazynowymi z bocznicami kolejowymi, by później pojawić się w rejonie obecnego hotelu „Wulkan", a następnie kierowała się do centrum do Potulickiej.

W miejscowymi planie zagospodarowania przestrzennego „Żelechowa, Drzetowo-Grabowo, Stocznie” miasto planuje inny przebieg ulicy Ludowej. Skrzyżowanie z ulicą Druckiego - Lubeckiego miało by powstać na wysokości nieużytków przed wiaduktem. Zburzony zostałby przedwojenny wiadukt nad ulica Druckiego - Lubeckiego, w ciągu od dawna nieużywanej ulicy Kołobrzeskiej.

Jadące z centrum tramwaje, zamiast skręcać z ulicę Druckiego - Lubeckiego w prawo, w kierunku przystanku Dobromiry, miałyby w przyszłości jechać prosto, po nowym torowisku ułożonym na wiadukcie i dalej w kierunku ulicy Dębogórskiej i Gocławia.

To, są na razie koncepcje, które nie wiadomo kiedy (i czy w ogóle) zostaną zrealizowane. Plany koncepcyjne przepisywane są do kolejnych dokumentów projektowych. Nie ma szans w tej chwili o budowie na Druckiego - Lubeckiego nowej infrastruktury tramwajowej. I pewnie długo, to potrwa zanim ta koncepcja zostanie zrealizowana, a może też wcale. Jest wiele innych inwestycji tramwajowych w mieście oczekujących na realizację, jak choćby tramwaj do Mierzyna, rozbudowa sieci tramwajowej na prawobrzeżu czy ułożenie torów na 26 Kwietnia i Mieszka I.

Tramwaje Szczecińskie upubliczniły 17 kwietnia 2023 roku kolejne informacje o swojej działalności niedostępne na co dzień. Wiadomo, że spółka składa się z kilku wydziałów, które uzupełniają się, aby firma działała bez zakłóceń. Ważnym wydziałem spójnej całości, o której mało się mówi, jest część elektroenergetyczna Wydziału Infrastruktury Tramwajowej, która zajmuje się między innymi bieżącym utrzymaniem - konserwacją, przeglądami, remontami, naprawami awaryjnymi urządzeń elektroenergetycznych służących trakcji tramwajowej. Najstarsze, działające nieustannie urządzenia, mają kilkadziesiąt lat, najmłodsza podstacja, przy ulicy Chmielewskiego, została wybudowana w 2021 roku.

W wydziale pracuję kilkunastu specjalistów, którzy każdego dnia dbają o to, żeby pasażerowie bezpiecznie i na czas dotarli do pracy i szkoły. Czasami pracownicy spółki wyjeżdżają na miasto, gdy jest potrzebna interwencja podczas prac sieciowych, ale nie wszyscy są widoczni, bo pracują na zapleczu. W wydziale pracuje 50 osób, działają 7 dni w tygodniu 24h/dobę. Pracownicy usuwają skutki awarii, wykonują różnego typu prace montażowe, demontażowe, modernizacyjne czy przełączeniowe na podstacjach dostarczających zasilanie do trakcji napowietrznej. Szacunek za ich ciężką pracę.

Wydział odpowiada za infrastrukturę sieciową, by sieć mogła działać bez zakłóceń, a pracownicy utrzymują w sprawności:
• 156 km kabli trakcyjnych prądu stałego
• 138 km sieci trakcyjnej
• 92 napędy zwrotnic tramwajowych
• 24 najazdowe sygnalizacje tramwajowe
• 38 km linii kablowych SN 15 kV
• 19 podstacji trakcyjnych (stacje prostownikowe) 15/0,525 kV

27 kwietnia 2023 roku, ZDiTM w imieniu swoim i spółek komunikacyjnych pochwalił się ludźmi komunikacji szczecińskiej. Pracujący w firmach komunikacyjnych ludzie są otwarci i niezwykle kompetentni, ale także zaangażowani w swoje zadania. Część z nich robi po godzinach pracy niezwykłe rzeczy. Dzięki temu dystansują się od problemów zawodowych, odstresowują, łagodnieją, czują się zdrowsi i pokonują własne słabości. Co najważniejsze udowadniają, że w każdym wieku i na każdym stanowisku można, a nawet warto mieć pasję. Poznajcie kilkoro z nich!

Marzena Olejnik w ZDiTM pracuje od 1996 roku, jest Dyspozytorem Centrali Ruchu. Odpowiada za komunikację miejską, reaguje na to, co dzieje się na naszych ulicach. Choć emerytura zbliża się do niej wielkimi krokami, skutecznie ucieka przed nią biegając i trenując Nordic Walking. Zaledwie kilka dni temu zdobyła brązowy medal Mistrzostw Polski w maratonie Nordic Walking w kategorii kobiet 55-59 lat! Przez 13 lat jej pasją było bieganie - 10 km,15 km, pólmaratony, maratony min. Szczecin,Rotterdam,Wrocław,Kołobrzeg, biegi górskie min. na Kasprowy Wierch, Babią Górę, Góry Stołowe. Ze względów zdrowotnych w 2020 roku zamieniła wyczynowe bieganie na Nordic Walking. To dość młoda dyscyplina sportu ale coraz bardziej popularna, prężnie się rozwijająca. I jak mówi Marzena - jest dla każdego, młodego i starego. Treningi i uczestnictwo w zawodach to dla niej chęć rywalizacji, endorfiny, poznawanie nowych ludzi, zawiązywanie przyjaźni, poznawanie nowych miejsc, sposób na stres i złe samopoczucie.

Mariusz Haraburda pracuje w Tramwajach Szczecińskich od roku 2009, obecnie na stanowisku Zastępcy Kierownika Wydziału Infrastruktury Tramwajowej. Odpowiada między innymi za utrzymanie elektroenergetyki trakcyjnej - sieć trakcyjna, podstacje trakcyjne, kable elektroenergetyczne, napędy zwrotnic oraz sygnalizacja najazdowa w całym Szczecinie. Jego pasje pozazawodowe to muzyka i boks. Od pierwszego treningu zafascynował się tą dyscypliną i teraz nie wyobraża sobie bez niej codziennej rutyny. Boks oprócz oczywistej poprawy i utrzymania wysokiej kondycji fizycznej oraz możliwości wyładowania emocji w kontrolowanych warunkach, dodatkowo pozwala oderwać się od codziennych problemów oraz ćwiczy samodyscyplinę - nie zawsze chce się iść na trening i się męczyć, a jednak to się robi! Jego drugą ucieczką jest muzyka. Gra na gitarze basowej od blisko 20 lat! Choć miał przerwę pomiędzy jednym zespołem rockowym -"Wściekły pies", a kolejnym założonym w 2020 roku - "9 ulica" to nie wyobraża sobie życia bez grania. Muzyka, podobnie jak boks, pozwala mu przynajmniej na moment zapomnieć o tym co jest tu i teraz i przenieść mnie do zupełnie innego świata, w którym po prostu czuje się dobrze. Jak mówi Mariusz jedno i drugie „ładuje baterie” potrzebne do normalnego życia.

Joanna Dąbkowska od prawie 6 lat pracuje w ZDiTM w dziale Inżynieryjnego Zajęcia Pasa Drogowego. Brzmi poważnie, bo taki jest jej zakres obowiązków. Doskonale zna przepisy i dba o porządek w swoim zakresie, w śródmieściu. Od 2 lat trenuje boks, więc niech Was nie zwiedzie delikatna i piękna twarz naszej Pani inspektor. Jak mówi Asia po pierwszym kontakcie z rękawicą i salą wiedziała, że to sport dla niej. Przez godzinę odcina się całkowicie od wszystkiego. Na sali nie jest mamą, żoną, inspektorem tylko Aśką skupiającą się na tym, by nie dostać ciosu, a zadać ich jak najwięcej i najbardziej celnych…Całkowity reset, który daje jej siłę i energię na „walkę” z całym życiem, również w pracy. W boksie, tak samo jak w pracy nie ma miejsca na pomyłkę. W tym sporcie liczy się skupienie, siła, szybkość i technika. Oprócz korzyści dla ciała jest to bomba energii i pozytywnych emocji dla głowy. Asia po prawie dwóch latach ćwiczeń nie wyobraża sobie tygodnia bez treningu i sparingu, a jedyne czego żałuja to to, że tak późno trafiła na salę, poznała i pokochała ten sport.

Radek Szkolmowski jest kierowcą autobusu w SPAK. Każdego dnia przewozi tysiące pasażerów, a poza godzinami pracy jest strażakiem w Ochotniczej Straży Pożarnej. Możliwość niesienia pomocy potrzebującym jest dla niego bardzo ważna. Każda akcja jest inna i uczy czegoś nowego. Dzięki pracy w straży pożarnej jest mu łatwiej podejmować decyzje prowadząc autobus. Przemierzając ulice Szczecina wie, że wszystko może się wydarzyć i w razie wypadku lub, gdy ktoś będzie potrzebował pomocy będzie w stanie szybko zareagować. Radek mieszka na wsi i dużo czasu spędza na pracach w ogrodzie. Kontakt z naturą jest dla niego czymś bardzo cennym. Wstając wcześnie rano przed pracą korzysta ze spokoju i świeżego powietrza, które sprawia, że podczas pracy w miejskim chaosie może ze spokojem wykonywać swoje obowiązki.

Joanna Skowronek od 7 lat jest filarem BOI w ZDiTM. Siłą swojego spokoju i łagodności potrafi wybrnąć z najtrudniejszych nawet sytuacji z petentami. To, co pomaga jej w codziennych zmaganiach w pracy to taniec. Asia przyznaje, że po całym dniu zmagania się z życiem, wchodzi na parkiet i nagle cały świat znika. Może poczuć się sobą, nic innego się nie liczy. Poza tym obcowanie z innymi osobami, z którymi łączy nas ta sama pasja, daje ogromną dawkę pozytywnej energii i siły do dalszego działania. Jak mówi, jeśli coś sprawa, że jest się szczęśliwym, nie musi mieć sensu dla nikogo innego. Taniec, szczególnie Bachata, działa fantastycznie na ciało, ale jeszcze lepiej na głowę.

Arkadiusz Jarymowicz w ZDiTM pracuje od blisko 10 lat, od niedawna zajmuje stanowisko kierownika w Dziale Utrzymania Czystości w Pasie Drogowym. Od lat jest związany ze sportem, a konkretnie z piłką nożną. Jako młody chłopak rozpoczął treningi w Pogoni, której jest wychowankiem i przez wiele występował w różnych klubach na różnych poziomach rozgrywkowych jako zawodnik. Po zakończeniu przygody zawodniczej ukończył kurs trenerski i pozostał przy piłce nożnej, ale w innej roli. Aktualnie jest trenerem w klubie Iskierka Szczecin występującym w 4 lidze. Arek przyznaje, że jego praca nie jest typowo biurowa, często wymaga interwencji w terenie, uczestniczenie w różnych spotkaniach czy podejmowania decyzji. Spaja się to z tym co lubi, co robił praktycznie całe życie, a więc z ruchem i aktywnością oraz z przebywaniem pośród wielu ludzi. Łączy przyjemne z pożytecznym i sprawia mu to przyjemność.

Przemysław Kijo od 2012 reprezentuje SPAD, jest kierowcą i pracownikiem działu eksploatacji. Każego dnia ma kontakt z innymi prowadzącymi pojazdy i wieloma pasażerami. Jego praca jest bardzo odpowiedzialna i stresująca, ale kilometry robi nie tylko „za kółkiem”, ale także „na 2 kołach”. Rowery towarzyszą mu od zawsze, ale miłość do nich przybrała na mocy podaczas wyprawy w Himalaje w 2017. Pewnego dnia postanowił zamienić autobus na rower i dojechał najwyżej jak się da na jednośladzie. Wspólnie z ekipą na dwóch kółkach pokonał w Nepalu 450 kilometrów, zdobył wysokość 5416m Teraz co roku bierze udział w ultramaratonach, a miesięcznie przejeżdża średnio 1000km! Ma 4 rowery i eksploatuje je bardzo mocno, bo jest to dla niego wielką odskocznią. Plan na ten rok to 12000 przejechanych kilometrów.

Witold Cyran jest pracownikiem ZDiTM od 19 lat. W tej chwili realizuje się na stanowsku kierownika w dziale Inżynieryjnego Zajęcia Pasa Drogowego. Sport jest jego pasją od najmłodszych lat. Swóją przygodę rozpoczął od sekcji trampkarzy Pogoni Szczecin. Jego kariera wyczynowca nie trwała zbyt długo, ale amatorsko nie przestał się realizować. Miłośc do sportu pomogła mu w realizacji się na innym polu. W 2011 roku objął funkcję dyrektora sportowego klubu Pogoń’04 Szczecin grającego w Futsal Ekstraklasie. Przez 6 lat kreował politykę personalną, odpowiadał za kadrę i wizję drużyny. W ciągu kilku lat jego obecności w klubie zdobył on dwa wicemistrzostwa Polski (w 2014 i 2016 roku). Od zeszłego roku pomaga w klubie piłki ręcznej Pogoń Szczecin. Witek przyznaje, że daje mu to satysfakcję, spędzanie czasu wolnego w inny sposób niż bezczynne siedzenie w domu, emocje podczas rywalizacji zespołów inne, niż będąc wyłącznie kibicem oraz zawiązywanie nowych kontaktów. Pasja zdecydowanie pomaga mu w pracy. Praca na stanowisku dyrektora sportowego nauczyła go jak zarządzać większą grupą ludzi.

Bartosz Grzegolec od 5 lat jest motorniczym w Tramwajach Szczecińskich. Jednocześnie prowadzi swój profil Uwaga tramwaj! Z zamiłowania jest także fotografem. Zdanem Bartka fotografia to nie tylko sposób na zachowanie piękna natury czy emocji ludzkich, ale także doskonały sposób na uwiecznienie historii miast oraz środków transportu. Praca jako motorniczy daje mu możliwość połączenia pasji z zawodem. Często wykorzystuj swoje doświadczenie aby uzyskać najlepsze ujęcia tramwajów z różnych perspektyw. Jednym z największych wyzwań jest uchwycenie ruchu tramwaju i jego piękna w trakcie jazdy. Fotografia pozwala mu na relaks i odpoczynek od pracy, ale także na zaspokojenie ciekawości i hobby.

Również 27 kwietnia 2023 roku ZDiTM przekazał informację o rozstrzygnięciu konkursu na wiaty. Jeszcze w tym roku pojawi się 35 dodatkowych wiat, które postawi zwycięzca konkursu skierowanego do operatorów reklamy zewnętrznej. Jego założeniem jest ustawienie na przystankach komunikacji miejskiej, wiat które będą własnością operatora zewnętrznego oraz eksploatacja tych będących własnością ZDiTM. W zamian za możliwość prowadzenia działalności reklamowej podmiot będzie zobowiązany utrzymywać wszystkie wiaty oraz ustawić nowe, w kolejnych lokalizacjach.

Przystanki komunikacji miejskiej zostały podzielone na dwa pakiety po 450 lokalizacji, z możliwością rozszerzenia do 480 szt. W wyniku konkursu oba pakiety wygrała firma STROER POLSKA sp. z o.o.. W ciągu pierwszych pięciu lat powinny zostać ustawione wszystkie wiaty, z zastrzeżeniem, że każdego roku nie mniej niż 35 szt.

Zewnętrzny Operator za prowadzenie działalności reklamowej będzie ponosił opłaty zgodnie z uchwała Rady Miasta dotyczącą opłat za zajęcia pasa drogowego powiększone o zaproponowaną w konkursie kwotę. Ponadto Operator będzie ponosił opłatę za dzierżawę terenu, na którym będą ustawione jego wiaty. Gmina Miasto Szczecin uzyska w ten sposób nowe wiaty oraz dodatkowe wpływy z tytułu dzierżawy terenu pod wiatę oraz opłaty za zajęcie pasa drogowego pod reklamę, które są szacowane na ok 1 mln rocznie. Jednocześnie, z uwagi, że to Operator będzie utrzymywał wszystkie wiaty ZDiTM nie będzie ponosił kosztów ich utrzymania. Obecnie przeznaczamy na to ok. 490 tys. zł rocznie. Umowy będą podpisane w najbliższych tygodniach i będą obowiązywać do 2040 roku.

W Szczecinie na chwilę obecną jest 1158 przystanków. Prawie 700 z nich jest wyposażonych w wiaty, z czego 420 należy do ZDiTM. W tym roku przybędzie sporo nowych wiat ze względu na kończące się w naszym mieście inwestycje torowe.

5 maja 2023 roku, firma ZUE zabrała się za remont wraz infrastrukturą ulicy Nowej, i dalszego fragmentu ulicy Dworcowej do hotelu "Novotel". Rozpoczęte prace są następnym etapem modernizacji torów tramwajowych i renowacji ulicy. Wprowadzono tymczasową organizację ruchu w tym rejonie. Z tego samego powodu, ale 8 maja 2023 perony postojowe na pętli Pomorzany zostały wyłączone z obsługi pasażerów. Na ten czas uruchomiono zastępcze przystanki. Przystanek dla wysiadających był zlokalizowany na wjeździe na pętlę, a przystanek dla wsiadających, wzdłuż ulicy Smolańskiej.

Od 8 maja 2023 roku, z powodu następnego etapu prac torowych na placu Zwycięstwa wstrzymano ruch tramwajowy na torze w kierunku placu Kościuszki oraz w kierunku ulicy Wyszyńskiego i placu Żołnierza Polskiego, z jednoczesnym uruchomieniem toru w kierunku ulicy Potulickiej. W dalszym ciągu utrzymana ma być możliwość zmiany toru na rozjeździe nakładkowym w ulicy Krzywoustego. W związku z powyższym cztery linie zmieniły trasy przejazdów (2,7,8,9), a dwie zostały zawieszone (10,12) uruchomiono również linie zastępczą 808.

Z tego powodu wprowadzono zmiany na liniach 2,7,8,9,10,12, jednocześnie uruchamiając zastępczą linię autobusową 808 wspomagającą linie 8 na trasie Hrubieszowska - plac Kościuszki. Nowością w tym wstrzymaniu jazdy tramwajów w ciągu ulicy Krzywoustwgo jest użycie taboru dwukierunkowego, który będzie utrzymywać trasę "ósemki" na odcinku Gumieńce - Brama Portowa. Jazda linii według specjalnego rozkładu jazdy, bez zmiany częstotliwości. Taki stan rzeczy ma potrwać do końca maja (prawdopodobnie do 26).

Użycie tramwajów dwukierunkowych, to pierwsze takie rozwiązanie od prawie półwiecza. Ostatnią linią w mieście, na której wykorzystano dwukierunkowe wozy tzw. „enki" była linia 6. Wagony linii 6 na Gocławiu trzeba było przetaczać starymi metodami aby mogły wrócić do centrum, bo nie było tam pętli charakterystycznej dla wszystkich „końcówek" linii tramwajowych w miastach. Jeździły do 1975 roku, do czasu oddania do eksploatacji na Gocławiu pętli, kończąc tym samym manewry na jezdni związane ze zmianą torowiska. Patrz: komunikacie

10 maja 2023 roku, Szczecińskie Inwestycje Miejskie poinformowały o zakończeniu prac budowlanych układu drogowego w rejonie ulicy Energetyków, która została ukończona w założonym terminie. Inwestycja obejmowała przebudowę ulic Energetyków, Władysława IV oraz części ulic dojazdowych do portu (Spichrzowej, Zbożowej, Celnej, Świętego Floriana, części ulicy Bytomskiej oraz Bulwaru Śląskiego i Gdańskiego). Powstały nowe chodniki i infrastruktura dla rowerów.

W ciągu ulicy Energetyków w rejonie ulicy Celnej powstał nowy przystanek tramwajowo - autobusowy a także przejścia dla pieszych i rowerzystów, które w znaczący sposób ułatwią komunikację pieszą jak i rowerową, wzdłuż nadodrzańskiego szlaku z bulwarami. Najbardziej znaczącą częścią projektu była budowa nowego ronda w ciągu ulicy Energetyków z rozjazdem torowiska, tak aby w przyszłości przedłużyć linię tramwajową na Łasztownię. Ponadto wybudowano miejsca postojowe w tym dwa parkingi – jeden w sąsiedztwie Trasy Zamkowej, drugi w rejonie ulic Zbożowej i Władysława IV. Przebudowane zostały również sieci podziemne. Zainstalowano nowe oświetlenie uliczne. Wykonano nasadzenia zieleni w postaci drzew i krzewów, których do tej pory w takiej ilości nie było. Koszt prac to ponad 76 mln zł brutto. Generalnym Wykonawcą była Firma Budowlano-Drogowa MTM S.A. z Gdyni, a nadzór nad realizacją inwestycji sprawowała spółka Szczecińskie Inwestycje Miejskie Sp. z o.o.

Przebudowę ulicy Energetyków i okolic udało się zrealizować dzięki projektowi pn: „Modernizacja dostępu drogowego do Portu w Szczecinie: przebudowa układu komunikacyjnego w rejonie Międzyodrza” była współfinansowana ze środków pochodzących z Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014 - 2020; Osi priorytetowej III Rozwój sieci drogowej TEN-T i transportu multimodalnego; działania 3.2 Rozwój transportu morskiego, śródlądowych dróg wodnych i połączeń multimodalnych i będzie realizowany zgodnie z ogólnymi wytycznymi Programu Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2022.

W maju 2023 roku, miłośnik komunikacji miejskiej Marcin Klassa zgłosił ciekawostkę u zbiegu ulic Nocznickiego i Firlika. W budującym się domu przy pętli "Stocznia Szczecińska" zauważył nietypowe rozwiązanie - postawienia słupów trakcyjnych wewnątrz budującego się budynku. Jak się okazało, do czasu postawienia murów sieć będzie wisiała na starych słupach, które stoją na prywatnej działce. Dlatego jest to niespotykany widok. Po postawieniu murów sieć trakcyjna będzie zakotwiona na nowo budowanym budynku, co wynika z umowy z miastem.

* * *



Lata 90 XX wieku


Wiek XXI


Linki


Copyright © Janusz Światowy, 2002
Wszelkie prawa zastrzeżone.