Menu


1879-1929


Lata 20-40 XX wieku


Lata 50–80 XX wieku

Historia linii


Linia 8: Gumieńce - Basen Górniczy - Turkusowa

Przy opracowaniu materiału o historii linii 8 posiłkowałem się materiałami z archiwów MZK, WPKM, ZKM oraz informacji zawartych w książce pn "50 Jahre Stettiner Strassenbahn 1879 - 1929", opracowania „Tramwaje w Szczecinie 1879 – 2008 Kajetana Szmucińskiego i informacji własnych

Trasa:
Gumieńce < – > Turkusowa
Kwiatowa – Okulickiego – Ku Słońcu (z powrotem: Ku Słońcu – Kwiatowa) – Sikorskiego – Rondo Siwka – Sikorskiego – Plac Kościuszki – Krzywoustego – Plac Zwycięstwa – Plac Brama Portowa – Wyszyńskiego – Most Długi – Energetyków – Most Portowy – Gdańska – Estakada Pomorska – Gdańska – Basen Górniczy — Gdańska — most Pionierów Miasta Szczecina — Eskadrowa — Hangarowa — Jaśminowa

Historia starsza

Jak każdy wie pierwszy tramwaj elektryczny w Szczecinie wyjechał na trasę w dniu 4 lipca 1897 roku na odcinku od Łękna do Wyszyńskiego o długości 2,6 km. Następne trasy tramwajowe sukcesywnie elektryfikowano i wymieniano tory tramwaju konnego na tory przeznaczone dla tramwaju elektrycznego. Równocześnie utwardzając nawierzchnie jezdni (brukowano je). Rozbudowując komunikację tramwajową nie zapominano również o wymianie taboru. Wprowadzenie tramwaju elektrycznego wymusiło również opracowanie nowej taryfy (opłat przewozowych). W początkowym okresie wprowadzono 6 taryf, które były zależne od czasu podróży (bilety czasowe) a później wprowadzono jedną taryfę.

Zwiększające się przewozy pasażerskie oraz szybki rozwój komunikacji wymuszał budowę drugich torów do już istniejących. Spowodowane było to zwiększającą się ilością mieszkańców i szybkim rozwojem miasta – budowa nowych domów jak również zakładów przemysłowych. Budowano także nowe trasy. W następnych latach ciągle rozbudowywano sieć tramwajową miasta. Dokupowano nowe wagony tramwajowe aby zabezpieczyć przewozy pasażerskie. Również oddano nowe zajezdnie tramwajowe, gdzie mogłyby stacjonować wagony.

I tak w roku 1912 – 14 czerwca uruchomiono nową linie tramwajową nr 8, która pojechała po nowo oddanej trasie z ulicy Malczewskiego (Birkenallee) przez Rajskiego (Kronprinzenstrasse), Piastów (Barnimstrasse) do placu Kościuszki (Schinkelplatz). W 1912 roku dla rozróżnienia przez pasażerów linii tramwajowych – linii 8 dano kolor „czarny”.

W latach 1912–1923 linia 8 kursowała na swojej trasie, kiedy to właśnie w tym roku (1923) sytuacja ekonomiczna firmy wymusiła zawieszenie kursowania linii 8. W 1929 roku zlikwidowano linie 8 zawieszoną w 1923 roku.

Już do końca istnienia niemieckich rządów w komunikacji miejskiej do 25 kwietnia 1945 roku linii 8 nie uruchomiono.

Historia nowsza

W maju 1945 roku przyjechało z Poznania w grupie około 680 osób, 23 poznańskich tramwajarzy, którzy mieli uruchomić od nowa komunikację tramwajową. Pracownicy „Tramwajów i Autobusów Miasta Szczecina” otrzymali w spadku zdewastowane zajezdnie tramwajowe na Pogodnie, Golęcinie i Niemierzynie, gdzie ta ostatnia nadawała się do eksploatacji. Postanowili jak najszybciej uruchomić komunikację w zniszczonym mieście, gdyż zdawali sobie sprawę, że umożliwi to zasiedlenie miasta i powstanie firm.

Pierwszą linią jak każdy wie była linia 3 uruchomiona 12 sierpnia 1945 roku. Kolejne lata to sukcesywne odbudowywanie i oddawanie następnych odcinków trakcji i torów tramwajowych a wcale nie było to sprawą łatwą. W tym czasie brakowało wszystkiego.

Linie 8 reaktywowano po prawie dwudziestu latach we wrześniu 1948 roku, która w tym okresie jeździła na trasie z Ku Słońcu, Sikorskiego, plac Kościuszki, Krzywoustego, 3 Maja, Dworcowa, Most Bayleya, Łasztownia. Linie 8 - 14 grudnia 1948 roku przedłużono o następny oddany odcinek od ulicy Gdańskiej do Basenu Kaszubskiego (Górniczego).

"Ósemka" tą trasą jeździła do 1957 roku, kiedy to nastąpiła zmiana trasy i linie puszczono po nowo oddanym Moście Długim (im. J. Sobieskiego). Kursowała z Ku Słońcu do Dworcowej starą trasa a od Dworcowej przez nabrzeżę Wieleckie do Mostu Długiego [na ten czas, aby uzyskać to połączenie położono rozjazdy na krzyżówce Dworcowa nab. Wieleckie i na zjeździe na Most Długi].

W 1959 roku w dniach 11 – 15 stycznia komunikacja została sparaliżowana w związku z awarią prostowników z powodu ich przeciążenia ( mała moc) – nie dotrzymano terminów rozbudowy nowej podstacji zasilającej na ulicy Kolumba.

Od 1960 roku linia 8 kursuje nowym odcinkiem trasy [oddano do użytku nowo wybudowane torowisko w ciągu ulicy Wyszyńskiego (Wielkiej)].

26 sierpnia 1964 roku rozpoczął się wieloletni remont ulicy Gdańskiej i w związku z tym linie 8 skierowano z Gumieniec przez nabrzeże Wieleckie, Dworcową z powrotem na Gumieńce. Również w tym czasie kursuje linia nocna 8N. 2 stycznia 1973 roku przywrócono ruch na ulicy Gdańskiej i linia 8 powraca na starą trasę.

foto: Autor nieznany, z archiwum MZK, Brama Portowa 1971 rok. wagon 102Na oryginalny 603
W latach 1973 – 1994 linia kursuje na swojej trasie, ale w okresie od 8 sierpnia do 4 września 1994 roku w związku z remontem Mostu Długiego [przy okazji wymieniono torowiska na odcinku od przystanku Energetyków do przystanku Baltona ] linia 8 jeździ z Gumieniec do Dworcowej.

I znowu od 1 czerwca 1997 roku linia 8 zmienia trasę z powodu remontu ulicy Wyszyńskiego – skierowano ją od Bramy Portowej na pętle do Potulickiej. Remont ulicy zakończył się 29 października 1997 roku i linia wraca na swoją trase. Od 15 czerwca do 6 sierpnia 1998 roku z powodu remontu torowiska w ciągu ulicy Energetyków linia jeździ przez ulicę Dworcową.

W następnym roku od 29 czerwca 1999 z powodu remontu Estakady Pomorskiej linie 8 znowu skierowano do ulicy Dworcowej. Po wakacjach ósemka wraca na stałą trasę. W związku z remontem Mostu Długiego w dniach 26 czerwca 23 października 2000 roku linia 8 znowu jeździ przez ulice Dworcową.

W dniach 12 – 16 stycznia 2001 roku na trasie linii 8 kursował testowy tramwaj NGT8D niskopodłogowy firmy Alstom, od 21 do 25 lutego jeździł tramwaj NGT6 prezentowany przez firmę Bombardier a w dniach 10 – 14 marca następny tramwaj GT6N z Berlina.

Na czas budowy wiaduktu do portu linie 8 skierowano do ulicy Dworcowej, gdzie jeździła w dniach 18 kwietnia 2 lipca 2001 roku.

Od 10 września do 25 października 2001 roku linia 8 jeździ na trasie plac Rodła, Wyzwolenia, Piłsudskiego, Matejki, plac Żołnierza, Brama Portowa i dalej po stałej trasie z powodu budowy ronda Ojca Siwka u zbiegu ulic Sikorskiego, Boh. Warszawy i Kordeckiego.

W 2002 roku ZDiTM skorygował rozkłady jazdy na liniach tramwajowy między innymi na linii 8.

Od 25 czerwca 2005 roku na czas remontu ulicy Krzywoustego zawieszono kursowanie linii 8. Ta sytuacja trwała do 31 stycznia 2006 roku kiedy to oddano do użytku nowo odbudowaną ulice Krzywoustego.

21 sierpnia 2006 roku wstrzymano kursowanie „ósemki” w związku z remontem skrzyżowania u zbiegu ulic Ku Słońcu, Okulickiego i Europejskiej. Linia powraca na swoją trasę po skończonym remoncie 28 października 2006 roku.

1 grudnia 2007 roku wprowadzono na trasę Gumieńce – Dworcowa linie 8Bis a linie 8 zawieszono po zakończeniu remontu torowisk na Boh. Warszawy i Krzywoustego w związku z brakiem motorniczych.

2 stycznia 2008 roku uruchomiono zawieszoną linie 8 a zawieszono linie 8 Bis. Od 23 czerwca zawieszono linie 8 a uruchomiono linie 8 Bis jeżdżącą na trasie Gumieńce – Dworcowa. Z dniem 18 lipca przywrócono kursowanie „ósemki” na trasie Gumieńce – Basen Górniczy (zawieszając linie 8 Bis) niektórymi kursami przez ulicę Dworcową.

Ponownie linie 8 zawieszono 4 listopada tego roku na czas remontu torowisk w ciągu ulicy Sikorskiego [od placu Kościuszki do ronda Siwka i od ronda Siwka do wiaduktów kolejowych] dalej w ciągu ulicy Ku Słońcu [od ulicy Tenisowej do bramy głównej Cmentarza Centralnego] oraz od ulicy Krętej do ulicy Kwiatowej wraz z pętlą do ulicy Okulickiego. Wykonawcą prac jest Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne - Łódź Sp. z o.o. Remont torowisk związany jest z przyszłym wprowadzeniem na trasę „ósemki” tramwajów niskopodłogowych.

Remont ten zsynchronizowano z budową ronda drogowego wraz odtworzeniem torów tramwajowych na rondzie na skrzyżowaniu ulic Sikorskiego i Ku Słońcu. Prace przy układaniu torowisk tramwajowych na rondzie prowadziła MZK Łódź na zlecenie Energopolu Szczecin.

Energopol zacznie prace w połowie stycznia 2009 roku. Budowa ma trwać do czerwca 2009 roku. Przewiduje się, że po położeniu torów zostanie uruchomiona komunikacja tramwajowa.

Na czas remontu ZDiTM uruchomił linie zastępczą nr 808 kursującą na trasie Gumieńce - plac Kościuszki.

Od dnia 2 kwietnia 2009 roku przywrócono kursowanie tramwajów linii 8, na trasie Basen Górniczy – Gumieńce wg nowego rozkładu jazdy, kiedy to zakończono remont torowiska tramwajowego do Gumieniec. W związku z tym uległa likwidacji zastępcza linia autobusowa 808.

Kolejna zmiana nastąpiła 16 października 2009 roku kiedy to linię 8 skierowano z Basenu Górniczego do Pomorzan. Związane to było z remontem torowiska na placu Kościuszki. Sytuacja taka trwała do 20 października 2009 roku kiedy to "ósemki" na swoją stałą trasę. Na Pomorzany "ósemka kursowała również od 6 do 9 listopada 2009 roku. Ponownie wiązało się to z remontem torowiska na placu Kościuszki. Natomiast w dniach od 27 (wieczorem) do 29 listopada 2009 kursowanie linii 8 zostało zawieszone, a w jej miejscu na odcinku od Placu Kościuszki do Gumieniec pojawiły się autobusy linii 808. Między 4 a 6 grudnia 2009 roku linia 8 kursowała od placu Kościuszki do pętli "Pomorzany".

Z powodu rozpoczynającego się 10 kwietnia 2010 roku remontu torowiska w alei Bohaterów Warszawy i skrócenia linii 7 do pętli ”Dworcowa” wzmocniono obsługę linii 8. Linia jest obsługiwana taborem kategorii C z zajezdni Golęcin i zajezdni Pogodno we wszystkie dni tygodnia.

Dni powszednie:
8/1 (4:23 – 21:01; EZG)
8/2 (6:04 – 9:09, 13:57 – 17:30; EZP)
8/3 (4:38 – 20:50; EZG)
8/4 (6:16 – 9:21, 13:45 – 18:09; EZP)
8/5 (6:22 – 23:50; EZP)
8/6 (4:48 – 10:00, 13:35 – 18:58; EZG)
8/7 (4:30 – 20:22; EZG)
8/8 (6:01 – 8:22, 14:03 – 18:47; EZP)
8/9 (5:45 – 23:33; EZG)
8/10 (4:45 – 23:31; EZG)
8/11 (5:51 – 10:24, 13:47 – 17:45; EZG)
8/12 (13:50 – 17:57; EZP)

Soboty:

8/1 (4:20 – 18:50; EZG)
8/2 (4:40 – 19:21; EZG)
8/3 (4:32 – 23:30; EZP)
8/4 (8:31 – 20:01; EZG)
8/5 (6:43 – 23:51; EZG)
8/6 (8:22 – 23:33; EZG)

Dni świąteczne:

8/1 (4:30 – 18:50; EZG)
8/2 (10:31 – 19:21; EZG)
8/3 (8:43 – 23:30; EZP)
8/4 (4:20 – 20:01; EZG)
8/5 (10:33 – 23:51; EZG)
8/6 (4:40 – 23:33; EZG)

22 maja 2010 roku wraz z zakończeniem remontu torowiska w alei Bohaterów Warszawy na linii 8 przywrócono poprzedni rozkład jazdy.

Podział na brygady:

W dni powszednie linia 8 obsługiwana jest przez tramwaje z zajezdni Golęcin i Pogodno. W soboty i dni świąteczne tylko przez zajezdnię Golęcin, natomiast w Nowy Rok, Wielkanoc i Boże Narodzenie przez zajezdnię Pogodno.

Dzień powszedni:

8/1 (4:26 - 20:28; EZG)
8/2 (4:41 - 19:04; EZG)
8/3 (6:26 - 20:50; EZP)
8/4 (4:54 - 11:07, 13:11 - 19:28; EZG)
8/5 (5:38 - 19:52; EZG)
8/6 (5:06 - 23:20; EZG)
8/7 (5:18 - 20:04; EZG)
8/8 (19:38 - 23:38 wcześniej 9/5; EZP)
8/9 (20:02 - 22:58 wcześniej 9/6; EZP)

Soboty:

8/1 (4:24 - 23:20)
8/2 (6:42 - 18:51)
8/3 (4:42 - 20:21)
8/4 (9:30 - 23:40)
8/5 (8:32 - 18:16)
8/6 (5:02 - 23:00)

Dzień świąteczny (prócz Wszystkich Świętych):

8/1 (4:24 - 23:20)
8/2 (11:30 - 20:21)
8/3 (10:32 - 18:51)
8/4 (5:02 - 23:40)
8/5 (4:24 - 18:16)
8/6 (8:42 - 23:00)

Nowy Rok, Wielkanoc, Boże Narodzenie:

8/1 (4:30 - 22:55; EZG)
8/2 (4:50 - 23:19; EZG)
8/3 (5:10 - 23:43; EZG)
8/4 (9:22 - 10:27 i dalej jako 1/4, 18:47 - 19:53 z 1/4; EZP)

Wszystkich Świętych1:

8/1 (4:18 - 22:57)
8/2 (8:48 - 18:52)
8/3 (8:28 - 19:58)
8/4 (7:05 - 21:09)
8/5 (7:23 - 19:06)
8/6 (4:38 - 20:09)
8/7 (7:46 - 19:22)
8/8 (7:33 - 23:17)
8/9 (6:25 - 20:29)
8/10 (8:20 - 19:11)
8/11 (4:58 - 23:38)
8/12 (8:30 - 19:48)
8/13 (6:45 - 20:49)

Zmiany od 1 września 2010

W związku z uruchomieniem szczytowej linii 8 Bis wprowadzono nowy rozkład jazdy w dni powszednie. Czas pracy brygad przedstawia się następująco:

8/1 - (4:26-19:28)
8/2 - (4:41-20:51)
8/3 - (4:54-19:52)
8/4 - (5:38-23:20)
8/5 - (5:06-20:16)
8/6 - (5:18-20:28)
8/7 - (19:38-23:38) zadanie łączone z 9/5
8/8 - (20:02-23:00) zadanie łączone z 9/6

Zmiany od 26 marca 2011

W związku z przekazaniem obsługi brygad 8/2 i 8/5 zajezdni Pogodno zmodyfikowano czasy pracy:

Dni powszednie:

8/1 - (4:26-19:38)
8/2 - (4:37-20:50, EZP)
8/3 - (4:54-19:52)
8/4 - (5:38-23:20)
8/5 - (5:02-20:17, EZP)
8/6 - (5:18-20:28)
8/7 - (19:38-23:38, zadanie łączone z 9/5)
8/8 - (20:02-23:00, zadanie łączone z 9/6)

Soboty:

8/1 - (4:24-23:20)
8/2 - (6:36-18:50, EZP)
8/3 - (4:42-20:21)
8/4 - (9:30-23:40)
8/5 - (8:26-18:15, EZP)
8/6 - (5:02-23:00)

Niedziele i dni świąteczne:

8/1 - (4:42-23:20)
8/2 - (11:15-20:20, EZP)
8/3 - (10:32-18:51)
8/4 - (5:02-23:40)
8/5 - (4:20-18:15, EZP)
8/6 - (8:42-23:00)

Czasy pracy brygad w Nowy Rok, Wielkanoc i Boże Narodzenie nie uległy zmianom.

Zmiany od 2 kwietnia 2013 roku

W związku z dostawami wagonów z rodziny 120NaS2 przekazano obsługę brygad zajezdni Pogodno oraz zwiększono ekspedycję taboru niskopodłogowego (dni powszednie i soboty - minimum 4 "Swingi", w dni świąteczne na linii 8 kursuje wyłącznie tabor niskopodłogowy, natomiast w rozkładzie specjalnym na Gumieńce dojedziemy trzema "Pesami").

Aktualny podział na brygady i czasy pracy (podkreśleniem oznaczono kursy niskopodłogowe):

Dzień powszedni:

8/1 - (4:22-19:29)
8/2 - (4:37-20:50)
8/3 - (4:50-19:53)
8/4 - (5:41-23:18)
8/5 - (5:02-20:17)
8/6 - (5:14-20:27)
8/7 - (19:38-23:38) zadanie łączone z 9/5
8/8 - (20:02-23:00) zadanie łączone z 9/6

Soboty:

8/1 - (4:20-23:18)
8/2 - (6:36-18:50)
8/3 - (4:38-20:20)
8/4 - (9:25-23:38)
8/5 - (8:26-18:17)
8/6 - (4:58-22:58)

Dni świąteczne:

8/1 - (4:38-23:18)
8/2 - (11:25-20:20)
8/3 - (10:26-18:50)
8/4 - (4:58-23:38)
8/5 - (4:20-18:17)
8/6 - (8:36-22:58)

Nowy Rok, Wielkanoc, Boże Narodzenie:

8/1 (4:26 - 22:53)
8/2 (4:46 - 23:17)
8/3 (5:06 - 23:41)
8/4 (9:22 - 10:27 i dalej jako 1/4, 18:47 - 19:53 z 1/4)

Na czas przebudowy torów w ciągu ulic Energetyków i Gdańskiej, od 28 lipca 2014 aż do odwołania linia 8 jeździ na trasie Gumieńce – Dworzec Niebuszewo wg specjalnego rozkładu jazdy bez zmian częstotliwości. Obsługa linii przez 6 składów tramwajowych kategorii B przez zajezdnie Pogodno.

29 sierpnia 2015 nastąpiło oddanie do eksploatacji torowiska tramwajowego w ciągu ulic Energetyków, Gdańskiej do pętli na Basenie Górniczym, jak też nowo wybudowanej trasy do pętli przy Turkusowej. Linia od tej pory jeździ na trasie:

GUMIEŃCE – Kwiatowa – Okulickiego – Ku Słońcu (z powrotem: Ku Słońcu – Kwiatowa) – Sikorskiego – rondo Siwka – Sikorskiego – plac Kościuszki – Krzywoustego – plac Zwycięstwa – plac Brama Portowa – Wyszyńskiego – Energetyków – Gdańska – BASEN GÓRNICZY – Eskadrowa – Hangarowa – Jaśminowa – TURKUSOWA

Aktualny podział na brygady i czasy pracy.

Dzień powszedni:

8/1 - (4:20-23:48)
8/2 - (4:35-20:39)
8/3 - (4:44-23:23)
8/4 - (5:37-23:43)
8/5 - (4:23-20:45)
8/6 - (4:38-23:14)
8/7 - (4:53-20:16)

Soboty:

8/1 - (4:17-23:33)
8/2 - (8:20-18:39)
8/3 - (7:56-23:48)
8/4 - (4:37-23:23)
8/5 - (4:23-18:45)
8/6 - (8:36-19:21)
8/7 - (4:43-23:43)

Dni świąteczne:

8/1 - (4:17-23:33)
8/2 - (9:16-18:39)
8/3 - (4:37-23:48)
8/4 - (11:00-23:23)
8/5 - (10:24-18:45)
8/6 - (4:23-19:21)
8/7 - (4:43-23:12)

Na trasie kursuje tylko tabor niskopodłogowy.

W dniach 16 września - 24 października 2017 w związku z remontem torowiska, po 12 latach jego eksploatacji w ciągu ulicy Krzywoustego na odcinku od placu Zwycięstwa do placu Kościuszki wykonywano prace związane z uzupełnieniem ubytków podbudowy w strefie okołoszynowej i naprawiano nawierzchnie bitumiczną w obrębie torowiska.

Z powodu tych prac została zmieniona organizacja ruchu i tramwaje zostały skierowane objazdami do swoich punktów docelowych. Linia "8" na Turkusową jechała nie tak jak zwykłe z Gumieniec ale z placu Rodła/Wyzwolenia — Matejki — plac Żołnierza Polskiego do placu Brama Portowa i dalej po swojej trasie.

Na trasie z placu Brama Portowa/KFC do Gumieniec uruchomiono linie zastępczą 808.

plac Rodła <—> Turkusowa
plac Rodła/Wyzwolenia — Matejki — plac Żołnierza Polskiego — plac Brama Portowa — Wyszyńskiego — most Długi — Energetyków — most Portowy — Gdańska — Estakada Pomorska — Gdańska — most Pionierów Miasta Szczecina — Eskadrowa — Hangarowa — Jaśminowa.

Przewidywano zakończenie prac na 28 października 2017 roku, ale zakończono je 24 października i w związku z tym linia 8 powróciła na swoją stałą trasę.

 Foto: Janusz Światowy
W dniach 22 - 28 kwietnia 2018 roku wstrzymany został ruch tramwajowy na odcinku Basen Górniczy — Turkusowa z powodu prowadzonych prac na torowisku pod wiaduktem w ciągu ulicy Hangarowej.

Powodem wstrzymania ruchu tramwajów była konieczność doposażenia torowiska w urządzenia wyrównawcze w rejonie łuku pod wiaduktem w ciągu ulicy Hangarowej, które mają poprawić i skorygować geometrię torów, jak też wyregulować siły podłużne w obu torach. Prace te, mają zabezpieczyć torowiska przed nadmiernym gromadzeniem się naprężeń termicznych w rejonie łuku i zabezpieczenie przed ewentualną utratą stateczności.

Linia 8, w tym okresie jeździła na trasie Gumieńce - Basen Górniczy i zatrzymywała się na pętli - tor zewnętrzny.


* * *



Lata 90 XX wieku


Wiek XXI


Linki



Copyright © Janusz Światowy, 2002
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Optymalizacja pod Internet Explorer