Menu


1879-1929


Lata 20-40 XX wieku


Lata 50–80 XX wieku


Zajezdnia autobusowa "Dąbie" na ulicy Struga

* * *

Posiłkowałem się materiałami z kronik WPKM z lat 1978 – 1989 prowadzonych przez p. Stefanię Wieland. Korzystałem również z materiałów znajdujących się w archiwach MZK, ZKM Szczecin, biuletynów informacyjnych wydawanych przez MZK, ZKM, informacji znajdujących się na stronach internetowych SPA "Dąbie", "Klonowica", "SPPK", "KOMIS", jak i materiałów własnych.

* * *

Powojenna historia komunikacji miejskiej rozpoczęła się w 1945 roku z chwilą powołania firmy pn "Tramwaje i Autobusy Miasta Szczecina". Z odbudową komunikacji tramwajowej następowała odbudowa komunikacji autobusowej.
Pierwszą linie autobusową uruchomiono 4 kwietnia 1947 roku, kursowała na trasie Plac Kościuszki - Gumieńce (do kościoła). W tym samym roku uruchomiono dalsze linie z Gocławia do Polic i z alei Wojska Polskiego do Tanowa.
foto ze strony sedina.pl - autor nieznany. Przystanek autobusowy przy Bramie Portowej.
foto: pap - autor nieznany. Przystanek autobusowy przy Bramie Portowej.
W 1948 roku uruchomiono linie do Dąbia, Żydowiec i Stołczyna. W tym czasie trasy i odległości linii autobusowych ulegały częstym zmianom. W grudniu 1957 roku uruchomiono pierwszą linię pośpieszną na trasie Plac Żołnierza - Police.
Kolejne lata, to szybki rozwój komunikacji autobusowej w związku z budową nowych osiedli mieszkaniowych i zwiększającą się ilością przewożonych pasażerów.
foto archiwum MZK autor nieznany, widok na plac postojowy zajezdni
W marcu 1978 roku została oddana do użytku nowo wybudowana zajezdnia autobusowa Dąbie. Jest zapleczem technicznym dla 190 autobusów garażujących na jej terenie. Umiejscowienie zajezdni autobusowej na terenie prawobrzeża miało na celu usprawnienie komunikacji oraz zmniejszenie kosztów dojazdów. Przewidywano, że koszt wybudowania zajezdni zwróci się w ciągu roku, właśnie z powodu wyeliminowania dojazdów. Obiekt ten jest zajezdnią o pełnym zakresie obsługowo – naprawczym.
foto archiwum MZK autor nieznany, widok na biurowiec przy ul. Struga
W skład wybudowanego zespołu obiektów wchodzą: warsztaty ze stanowiskami obsługowo – naprawczymi, mycia podwozi i przeglądów OC, budynku myjni, magazynów, biurowca, w którym znajdowała się stołówka oraz przychodnia przyzakładowa. Jest również stacja paliw i magazyn gazów technicznych, place postojowe dla autobusów. Ogólna powierzchnia zajezdni wynosi 5,4 ha.
foto archiwum MZK autor nieznany, medytacje
Na zdjęciu obok spotkanie pracowników WPKM (jeszcze przed oddaniem zajezdni Dąbie do użytku).
Jest rok 1977. Medytacje nad planem zajezdni, jak zagospodarować tereny wokół zajezdni, to jest, gdzie posadzić drzewa i krzewy.
Od prawej siedzą: p. Jan Mazurkiewicz, p. Mieczysław Kaszyński, p. Eugeniusz Marciniec, p. Artur Sint, p. Henryk Jachimowicz, p. Adam Buchman i p. Mieczysław Leszczyński.

foto archiwum MZK autor nieznany, autobusy w zaspach
W styczniu i lutym 1979 roku atak zimy sparaliżował komunikację miejską. Silne opady śniegu i mróz zdezorganizowały wyjazdy autobusów na trasy. Autobusy ulegały poważnym awariom. Zamarzało paliwo i układy powietrzne. Najwięcej kłopotów sprawiały autobusy Jelcz – Berliet PR – 110U. Sytuację pogarszały trudności w zaopatrzeniu części zamiennych do taboru. Brak części zamienych spowodował postawienie na kołki 41 autobusów, a w szczególności Jelcz/Berliet PR-110 i Autosan w bazach autobusowych. W związku z brakami części zamiennych podjęto decyzję o zwiększeniu regeneracji i produkcji nowych.
Z dniem 17 listopada 1980 roku zmieniono trasy autobusów na prawobrzeżu:
* linie "64" wydłużono o 3,3 km kierując ją od Dąbia Osiedle do pętli przy Zakładach Drobiarskich przez ul. Goleniowską i Kniewską. Zlikwidowano w związku z tym linie "64bis".
* 12 grudnia uruchomiono nową linię autobusową "74", która połączyła Osiedle Słoneczne przez Zdroje do Basenu Górniczego.
W dniu 19 sierpnia 1980 roku ogłoszono w firmie strajk okupacyjny. Z rana nie wyjechały na trasy autobusy a po południu stanęły tramwaje. Strajkowała również załoga zajezdni. 30 sierpnia strajk został zakończony i w następnym dniu autobusy wyjechały na trasy.
W związku z pogłębiającymi się trudnościami w uzyskaniu ogumienia, akumulatorów oraz części zamiennych firma podjęła decyzję o wycofaniu z eksploatacji części taboru autobusowego z dniem 21 września. W związku z tym zmniejszono częstotliwość kursowania linii "73" do 17 minut w godzinach szczytu i do 23 minut w godzinach pozaszczytowych.
foto Janusz Światowy
W latach 1980 - 1983 w dalszym ciągu notowano braki ogumienia, akumulatorów i części zamiennych. Sytuację uratowały dostawy nowych autobusów marki "Ikarus". Część tych dostaw trafiła do Dąbia.
19 stycznia 1989 roku została uruchomiona nowa linia autobusowa o nr "78", która łączyła Osiedle Bukowe ze Stocznią Remontową "Gryfia". Uruchomienie linii pozwoliło na odciążenie przepełnionych linii "65" i "71". Linia jeździła tylko w dni powszednie.
Na linii "52" wprowadzono letni letni rozkład jazdy. Linia jeździła w soboty, niedziele i święta z częstotliwością co 14 minut a w dni powszednie co 21 minut.
* 18 października oddano do użytku pętlę na Osiedlu Bukowym przy ul. Kolorowych Domów. Dotychczas autobusy kończyły bieg przy ul. Chłopskiej / przy Kościele /.
* 3 listopada wydłużono do Osiedla Bukowego linie "77" jeżdżącą do Załomia przez Dąbie.
W lipcu tego roku wprowadzono na trasy autobusy Jelcz L11.
Z dniem 30 kwietnia 1991 roku ulega likwidacji WPKM. Na bazie likwidowanej firmy 1 sierpnia powstaje MZK, w strukturach której znajduje się zajezdnia Dąbie. W tym samym roku MZK i firma "Autocomp" prowadziły testy na linii "A" z nowymi kasownikami i kartą magnetyczną zastępująca papierowy bilet. Z powodu braku pieniędzy zaprzestano testów.
W 1992 roku montowano w autobusach elekroniczne kasowniki KRG - 1, zastępując 20 letnie "Kraki"i "dziurkacze".
Od 1 kwietnia 1993 roku po restrukturyzacji stała się samodzielną bazą autobusową przekształconą z zajezdni Dąbie. Baza poza wykonywaniem usług przewozowych, zapewni obsługę i remonty swojego taboru.
Uruchomiono linie nr 66 (Os.Bukowe - Os.Słoneczne - ul.Struga - Zdroje - Żydowce) z częstotliwością kursowania autobusów co 30 min. w szczycie i co 60 min. po szczycie,
Brak komunikacji w ciągu alei Wojska Polskiego - linie "E" (Os.Bukowe - plac Rodła) od Bramy Portowej zmieniono trasę do placu Sprzymierzonych.
foto Janusz Światowy
W październiku 1993 roku zawarto umowę pomiędzy MZK Szczecin a Zakładem Mechaniki Pojazdowej "R&G" oraz PZI "TARAN" z Mielca na dostawę i montaż 128 autokomputerów SRG 2000 D w autobusach zajezdni Dąbie oraz systemu "Municom".
Grudzień 1996 rok - wprowadzono do eksploatacji pierwszy w Szczecinie autobus niskowejściowy Jelcz M121M.
W grudniu 1997 roku związki zawodowe MZK dostały do zaopiniowania projekt uchwały dotyczący utworzenia jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "Gminy Szczecin o nazwie Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe "Dąbie" Spółka z o.o.". Oprócz majątku dotychczasowego Bazy Autobusowej Dąbie, spółka miała otrzymać aport rzeczowy o wartości 12.600.000,- zł w postaci nowego taboru autobusowego zakupionego przez Gminę ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie Miasta na 1998 roku lub w postaci wkładu pieniężnego, o tej samej wartości, przeznaczonego na zakup taboru autobusowego. Projekt uchwały miał być kolejnym etapem przed definitywną restrukturyzacją MZK.
W styczniu rozpoczęto eksploatację 11 nowych autobusów Jelcz 120MM/1 i nastąpiła dostawa autobusów Autosan H6, które później przekazano zajezdni Klonowica.
foto Janusz Światowy
W 1998 roku dostarczono do zajezdni - 40 autobusów Volvo. W ramach podpisanego kontraktu na dostawę autobusów przegubowych firma VOLVO BUS POLAND Sp. z o.o. zobowiązała się do wykonania przebudowy stacji diagnostycznej w Dąbiu, a także wyposażenia bazy w narzędzia niezbędne do wykonywania pełnych przeglądów autobusów. Dodatkowo wspólnie zorganizowano szkolenie pracowników zaplecza i kierowców.
1 listopada 1999 roku nastąpiło wydzielenie zajezdni autobusowej ze struktur MZK Szczecin. Powstała spółka o nazwie Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe "Dąbie". Zajezdnia działa na zasadzie prawa handlowego.
Grudzień 2002 roku - dostawa nowych autobusów MAN NL223 (A21) dla zajezdni było ich 5 szt.

24 lutego 2003 roku została uruchomiona nowa linia pośpieszna "G". Linia jeździ na trasie Wielgowo (porzednio Zdunowo) – Plac Rodła zatrzymując się na przystankach : – Zdunowo Szpital – Unikon – Płonia F-ka Domów – Zwierzyniecka – Wiosenna – Zdroje Krzyżówka – B.Górniczy – Wyszyńskiego – Niepodległości i z powrotem.
W styczniu 2005 roku - przekazano do eksploatacji, zakupione po raz pierwszy w Szczecinie autobusy Solaris Urbino 12,
* 16 sierpnia - nastąpiła dostawa czterech używanych autobusów MAN NL202/262 (A10) z Berlina.
2006 - 24 stycznia dostarczono do Dąbia dziewięć autobusów MAN NG272 (A11), jeżdżących wcześniej w Berlinie, Poczdamie, Magdeburgu i Cottbus.
* 31 sierpnia - dostawa czterech z pięciu używanych, dwudrzwiowych pojazdów MAN NL202 (A10) z Brunszwiku.
* 5 października - dostawa 7 używanych MAN-ów NL202 (A10) (ex Dortmunder Stadtwerke AG). Swoistą nowością w szczecińsko-polickiej komunikacji miejskiej jest pojawienie się odskokowo - wychylnych drzwi w autobusach.
2007 - 23 stycznia przyjechały trzy używane MAN-ów NG272 (A11). Autobusy te jeździły w Dortmundzie.
* 13 kwietnia - przyjazd czterech używanych MAN-ów NG272 (A11). Pojazdy te dotarły w barwach charakterystycznych dla KEVAG Koblenz, VAG Nürnberg oraz ASEAG Aachen.
* zajezdnia wycofała z eksploatacji jedynego znajdującego się na stanie Jelcza L11 - 399.
* 1 października linie C i C bis zostają połączone w jedną linię, kursy linii C bis zostały włączone do rozkładu jazdy linii C.
* z dniem 3 grudnia zlikwidowana zostaje brygada 2 linii 61 Bis, linia szkolna 77 Bis, oraz brygada 6 linii D w związku z brakami kierowców na zajezdni,

W dniu 1 lutego 2008 roku w godzinach wieczornych przyjechały do SPA"Dąbie" cztery fabrycznie nowe autobusy Solaris Urbino 12. Jest to efekt przetargu ogłoszonego w roku 2007 na dostawę taboru. Po oprzyrządowaniu ich i uzyskaniu wszelkich możliwych zezwoleń autobusy wyjadą na trasy obsługiwane przez zajezdnię Dąbie. Dostały numery boczne 2801 - ZS 4997L, 2802 - ZS 4996L, 2803 - ZS 4995L, 2804 - ZS 4994L.

Wg stanu na rok 2008 (kwiecień) zajezdnia posiada na swoim stanie następujące typy autobusów:
MAN NL 223 - 5 szt, VOLVO B10MA - 40 szt, JELCZ 120MM/1 - 1 szt, JELCZ M121M - 1 szt, JELCZ M11 - 3, JELCZ L 11 (wycofany), IKARUS 280 - 5 szt, Solaris Urbino 12 - 6 szt, MAN NL202/262 - 19 szt (A10), MAN Ng272 - 17 szt (A11). Łącznie stan posiadania zajezdni, to 97 autobusów.

Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe „DĄBIE” Sp. z o.o. w okresie od 10 lipca 2008 do 21 grudnia 2010 roku realizowało projekt pn. „Zakup taboru autobusowego na potrzeby SPA "Dąbie" sp. z o.o. w Szczecinie” w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013.

SPA „DĄBIE” Sp. z o.o. pozyskało na ten cel dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej w wysokości 18.683.993,50 zł. W ramach tego projektu zakupiono 27 sztuk autobusów marki Solaris, w tym 23 sztuki autobusów przegubowych. Zakupione pojazdy spełniają normy emisji zanieczyszczeń EEV i odpowiadają standardom środowiskowym, co skutkuje obniżeniem poziomu emisji spalin do środowiska naturalnego.

26 stycznia 2009 roku zajezdnia Dąbie wzbogaciła się o 8 nowych autobusów przegubowych "Solaris Urbino 18". Autobusy są wyposażone w klimatyzację dla pasażerów i mozaikowe wyświetlacze. Mają też silniki spełniające normę emisji spalin EEV. Silniki takie montuje się również w uznawanych za niezwykle ekologiczne autobusach hybrydowych. Dostały numery boczne 2901 - 2908.

Poza tym, spółka kupiła trzy używane autobusy o długości 10 metrów marki Neoplan do obsługi trasy linii 52. Autobusy są w dobrym stanie technicznym, mają również obniżoną podłogę i klimatyzację. Na linie zostaną skierowane na początku lutego. Autobusy Neoplan N4011 dostały w Szczecinie numery boczne 2805 (ex 800), 2806 (ex 834) i 2807.

W lutym 2009 roku zajezdnia Dąbie wycofała z eksploatacji autobusy marki Jelcz M 11 o numerach bocznych 50 i 2008 oraz Ikarus 280 - 2093, 2099, 2252. Autobusy przeznaczono do kasacji z racji dużego zużycia technicznego.

Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe "Dabie" w dniu 20 sierpnia 2009 roku zamieściło na swojej stronie informację o sprzedaży 4 autobusów MAN NL 202 za kwotę 80 tys. zł. Są to solówki o numerach bocznych 2751, 2752, 2753 i 2754.

9 marca 2010 roku dotarły do Dąbia autobusy marki "Solaris" - 4 sztuki dwunastometrowe i 8 sztuk osiemnasto metrowych. Dostały następujące numery boczne i rejestracyjne: Solaris Urbino 12 - ZS 6051S - 2011, ZS 6052S - 2012, ZS 6053S - 2013, ZS 6054S - 2014, Solaris Urbino 18 - Z0 SPAD - 2051, Z1 SPAD - 2052, Z2 SPAD - 2053, Z3 SPAD - 2054, Z4 SPAD - 2055, Z5 SPAD - 2056, Z6 SPAD - 2057, Z7 SPAD - 2058.

Ciekawostką są indywidualne tablice rejestracyjne w SU 18, które zafundował lesingodawca w związku z dobrą współpracą zajezdni Dąbie polegającą m.in na terminowym regulowaniu każdorazowych płatności. Zajezdnia nie poniosło dodatkowych kosztów z tym związanych.

Autobusy dwunastometrowe zostały zakupione przez Spółkę z własnych środków. Mają na pokładzie zainstalowane automaty biletowe. Siedzenia w obydwu typach autobusów są już w barwach "pływających ogrodów", a poręcze w kolorze seledynowym.

W dniach 7 i 8 września 2010 roku dostarczono do zajezdni Dąbie 10 autobusów SU 18 wyposażonych w automaty biletowe. Na pokładzie pojazdów znajdują się również 2 wyświetlacze informacji pasażerskiej. Oznaczono niektóre fotele znakami dla niepełnosprawnych. Pojazdy mają numery boczne 2059 - 2068.

22 grudnia 2010 roku Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe Dąbie zamówiło 12 autobusów marki Solaris, które m.in. zostaną wyposażone w urządzenia do pomiaru stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu, połączone z immobilizerem.

Pierwsze pojazdy pojawiły się i wyjechały na trasy w maju 2011 roku, były to autobusy Solaris Urbino 12, które dostał numery boczne - 2101 - ZS 1901V, 2102 - ZS 1902V, 2103 - ZS 1903V , 2104 - ZS 1904V, 2105 - ZS 1905V, pozostałe autobusy z tego przetargu tj. 7 sztuk ma dojechać w 2012 roku (wersja przegubowe – Urbino 18).

W dniach 11 - 12 stycznia 2012 roku dotarło do Dąbia siedem fabrycznie nowych Solarisów Urbino 18. Nowością, jest umieszczona na zewnątrz pojazdu kamera, która pozwala obserwować kierowcy 2, 3 i 4 drzwi oraz przyciski otwierania drzwi, które dodatkowo opisano językiem Braille'a. Nowością są także siedzenia - miękkie i wyprofilowane.

Dostały one numery boczne: 2211 ZS 5511W, 2212 ZS 5512W, 2213 ZS 5513W, 2214 ZS 5514W, 2215 ZS 5515W, 2216 ZS 5516W, 2217 ZS 5517W

16 maja 2012 roku testy w Dąbiu rozpoczął niskopodłogowy 12 metrowy autobus hybrydowy marki Solaris. Pojazd był testowany na liniach 64, 65, 71, 79. Autobusy hybrydowe mają dwa silniki: elektryczny i spalinowy. Ten pierwszy wykorzystywany jest przy ruszaniu oraz przy jeździe z niewielką prędkością. Pozwala to zaoszczędzić paliwo. Autobus jest też znacznie bardziej cichy od pojazdu z tradycyjnym napędem.

foto Janusz Światowy - przystanek Fioletowa
W dniu 5 lipca 2013 roku zaprezentowano zakupiony przez SPA "Dąbie" z ogłoszonego w dniu 27 marca 2013 roku przetargu pierwszy w Szczecinie hybrydowy autobus. Solaris, to dwunastometrowy autobus z 2010 roku, który już wcześniej był testowany przez spółkę. Ma 28 miejsc siedzących i 56 miejsc stojących, jedno miejsce przygotowane jest dla wózka. Kosztował około 850 tysięcy złotych netto. Dostał numer boczny 2000 - ZS-200AG.

Jednocześnie z hybrydą, "Dąbie" zakupiło drugi autobus przegubowy z konwencjonalnym napędem. Jest najdłuższym autobusem przegubowym eksploatowanym w Polsce. Wyprodukowany został w 2012 roku ma długość 18,75 metra, kosztował ponad 1 mln złotych netto. Dostał numer boczny 2200 - ZS 190AG.

Stan taboru na 30 kwietnia 2014 roku w zajezdni Dąbie wynosił 102 autobusy różnych marek tj. VOLVO B10MA, VOLVO 7000A, VOLVO 7700, MAN A11, MAN A18, MAN A23, MAN NL 202, MAN NL 223, MAN NL 262, MAN NL 263, MAN NL 313, MAN SG 242 A11 i A18, SOLARIS Urbino 12, SOLARIS Urbino 12 Hybrid, SOLARIS Urbino 18, NEOPLAN N 4011.

Stan taboru na 30 kwietnia 2015 roku w zajezdni Dąbie wynosił 102 autobusy różnych marek tj. VOLVO B10MA - 14, VOLVO 7000A, VOLVO 7700, MAN A11, MAN A18, MAN A23, MAN NL 202, MAN NL 223 - 5, MAN NL 262, MAN NL 263, MAN NL 313, MAN SG 242 A11 i A18, SOLARIS Urbino 12, SOLARIS Urbino 12 Hybrid, SOLARIS Urbino 18, NEOPLAN N 4011.

Stan taboru na 30 kwietnia 2016 roku w zajezdni Dąbie wynosił 100 autobusów różnych marek tj. VOLVO B10MA - 13, VOLVO 7000A - 1, VOLVO 7700 - 1, MAN A11, MAN A18, MAN A23, MAN NL 202, MAN NL 223, MAN NL 262, MAN NL 263, MAN NL 313, MAN SG 242 A11 i A18 - 23, SOLARIS Urbino 12, SOLARIS Urbino 12 Hybrid, SOLARIS Urbino 18 - 56, NEOPLAN N 4011 - 2, Mercedes Benz O530, Mercedes Benz O530G - 4.

Stan taboru na 15 lutego 2017 roku w zajezdni Dąbie wynosi 105 autobusów różnych marek takich jak: VOLVO B10MA - 8, VOLVO 7700 - 1, VOLVO 7700A - 2, MAN NL 223 - 4, MAN A11 - 4, MAN NL 262 - 1, MAN NL 263 - 1, MAN NL 313 - 2, MAN A23 - 6, MAN NG313 - 2, NEOPLAN N4411 - 1, MERCEDES BENZ 0530G - 3, MERCEDES BENZ 0530 - 2, MERCEDES BENZ 0530G CITARO - 6, MERCEDES BENZ 0530 CITARO - 2, SOLARIS URBINO 12 - 23, SOLARIS URBINO 18 - 36, SOLARIS URBINO 12 HYBRIT - 1.


* * *



Lata 90 XX wieku


Wiek XXI


Linki



Copyright © Janusz Światowy, 2002
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Optymalizacja pod Internet Explorer