Przebudowa ulicy E.Plater - historia

Posiłkowałem się materiałami zawartymi w Encyklopedii Szczecina wydanej przez Szczecińskie Towarzystwo Kultury pod egidą prof. dr hab. Tadeusza Białeckiego, Szczecińskich Inwestycji Miejskich, portal Sedina, ZDiTM, wiedzy własnej i w mediów szczecińskich

* * *

Historia

Ulica Emilii Plater (dawna Langestraße) położona pomiędzy ulicami Staszica i Łady na terenie Grabowa, jedna z głównych ulic dawnej wsi, w II połowie XIX wieku miasta Grabowa, od 1900 roku dzielnicy Szczecina.

Od 1873 roku rejon ulicy podlegał ograniczeniom budowlanym wynikających z sąsiedztwa twierdzy szczecińskiej. Z tego względu ulica była zabudowana skromnymi niskimi budynkami o nietrwałej konstrukcji. Ulicę wybrukowano w latach 1864 - 5. Po zniesieniu ograniczeń budowlanych twierdzy w latach 80 i 90 XIX wieku wybudowano tu liczne kamienice, ulica nabrała cech miejskich i zyskała na znaczenie komunikacyjnym, z uwagi na sąsiedztwo placu rynkowego (plac Popiela obecnie Matki Teresy z Kalkuty). Do dnia dzisiejszego zachowała się część zabudowy powstałej w końcówce XIX wieku i początku XX wieku.

Zabudowa ulicy częściowo została ziszczona w czasie alianckich nalotów dywanowych na Szczecin w czasie II wojny. Z budynków położonych w granicach osiedla Niebuszewo-Bolinko ocalały tylko dwa budynki - kamienica pod nr 35 i 35A oraz budynek na narożniku z ulicą Gontyny. Na tym odcinku wybudowano po wojnie gmach gimnazjum nr 46 i liceum nr 5, założono ogrody działkowe im. 1 Maja, wybudowano internat. Pierwsze plomby powstawały w latach 70 i 90 XX wieku, a następne na początku XXI wieku. Jest to zabudowa 4 - 5 kondygnacyjna. Powstało też wiele placówek usługowo - handlowych.

foto: sedina

W 1897 roku w ciągu ulicy wybudowana została dwutorowa trasa tramwajowa. W roku 1905 w wyniku przypisania numerów liniom tramwajowym powstała linia tramwajowa 6. Trasa biegła od Dworca Głównego przez ulice: Jana z Kolna i Emilii Plater (Langestraße) do Niebuszewa. Na czas remontu ulicy Emilii Plater, linia kończyła swój bieg na ulicy Sławomira (Kochstraße). Od roku 1926 "szóstka" powróciła na Niebuszewo, a rok później trafiła na powstałą pierwsza pętlę tramwajową, właśnie na ulicy Orzeszkowej (Schwarzkopfstraße).

Od końcówki (Grennzstraße) Staszica poprowadzono tory przez (Friedenbornstraße) Kołłątaja i (Erichstraße) Asnyka do nowo powstałej pętli przy dworcu kolejowym na Niebuszewie (Zabelsdorf) przedłużając tam trasę linii 6, która połączyła dwie stację kolejowe. W przebiegu linii zaszła jeszcze jedna zmiana, położono tor przez (Wiekenberg) Łady ulicę równoległą do Sławomira (Kochstraße) rozdzielając trasę linii 6 na dwa odcinki jednotorowe.

W 1944 roku "szóstka" kursowała od Dworca Głównego, dalej ulicą Nową, Dworcową, aleją Niepodległości, Matejki, Parkową, Emilii Plater i Kołłątaja. 24 kwietnia 1945 roku w wyniku działań wojennych zawieszono kursowanie linii tramwajowych, w tym "szóstki". Skończył się więc przedwojenny rozdział komunikacji w Szczecinie.

Po wojnie władze miasta zdecydowały, aby część szyn z ulic Emilii Plater oraz Staszica zdemontować i położyć na ulicy Dworcowej, gdzie nie było torów, a na wysokości której zbudowano prowizoryczny most przez Odrę (nie było przydziału szyn dla Szczecina w centralnym planowaniu państwa). Trasy tej już nie odbudowana, po torach aż do ulicy E. Plater nie ma śladu.

1 września 1948 roku oddano do eksploatacji, wybudowaną nową trasą tramwajową przez ulicę Dworcową most Bayleya na Odrze i Łasztownię pojechała linia 8. Początkowo tylko do Parnicy, później do wiaduktu kolejowego nad ulicą Gdańską, a następnie w grudniu do Basenu Kaszubskiego (Basen Górniczy).

Z kolei w latach 70 XX wieku został położony asfalt na kostkę brukową i pozostałe tory w jezdni.

Przetarg, wyłonienie wykonawcy i remont ulicy

Dopiero po 50 latach od położenia asfaltu miasto (Szczecińskie Inwestycje Miejskie) ogłosiło przetarg na kapitalny remont ulicy 3 lipca 2024 roku.

foto: SIM

W ramach inwestycji wykonane mają zostać prace polegające na budowie i przebudowie jezdni, chodników, zatok parkingowych i zjazdów. Wykonane ma zostać odwodnienie pasa drogowego, zainstalowana ma zostać sygnalizacja świetlna i oświetlenie. W ramach prac sieciowych przebudowana ma zostać kanalizacja deszczowa i ogólnospławna oraz sieć wodociągowa.

Przeprowadzone mają zostać regulacje studni i wpustów deszczowych. Wykonane zostaną elementy małej architektury oraz zagospodarowana zostanie zieleń. Inwestycja obejmować będzie ponadto budowę parkingu. Zadanie dofinansowane jest ze środków Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych.

12 września 2024 nastąpiło otwarcie ofert, 29 października 2024 wybrano wykonawcę, zostało nim firma STRABAG Sp z o.o., 14 stycznia 2025 podpisano umowę. SIM przeznaczył kwotę 19 735 560,42 zł na realizację powyższego.

27 maja 2026 roku rozpoczęto prace remontowe od zerwania asfaltu, pod którym oczom przechodniów ukazała się kostka brukowa wraz pozostałymi w jezdni torami tramwajowymi, co niniejszy prasa szczecińska nie omieszkała poinformować na swoich łamagach gazetowych czy stronach internetowych.

Z powodu remontu ulicy, jeżdżącym po niej autobusom linii 53 i 67 zmieniono trasy przejazdu w kierunku pętli „Pomorzany Dobrzyńska” i „Karola Miarki”. Od przystanku „Stocznia Szczecińska” autobusy kursowały przez ulice Firlika, Miedzianą, Plater do przystanku „Plac Matki Teresy”, i dalej bez zmian. Wyłączono z obsługi przystanek „Emilii Plater”. W zamian uruchomiony został przystanek tymczasowy „Miedziana”, zlokalizowany w ciągu ulicy Miedzianej przed skrzyżowaniem z ulicą E. Plater. W kierunku pętli „Stocznia Szczecińska” trasa przejazdu nie uległa zmianie.

W dniach 29 maja - czerwca 2026 roku, Szczecińskie Inwestycje Miejskie do odwołania w uzgodnieniu z ZDiTM-em, całkowicie zamknęły ulice Emilii Plater na odcinku pomiędzy Miedzianą a Firlika z uwagi na bezpieczeństwo przejeżdżających samochodów w kierunku Stoczni Szczecińskiej. Okazało się, że przyczyną uszkodzeń była intensywna działalność koloni szczurów. Gryzonie stworzyły w tej okolicy rozbudowaną sieć gniazd i tuneli, co gwałtownie przyspieszyło proces wymywania ziemi i doprowadziło do powstania widocznego zapadliska. Decyzję podjęto ze względów bezpieczeństwa.

Na czas zamknięcia nastąpiły zmiany w kursowaniu autobusów. Autobusy linii 53 i 67 jeździły częściowo zmienioną trasą. Tym samym wyłączone zostały z obsługi pasażerskiej przystanki ,,Plac Matki Teresy z Kalkuty’’ i „Emilii Plater”. Autobusy linii 53 i 67 od przystanku „Sczanieckiej” jechały do przystanku „Stocznia Szczecińska” ulicą Sczanieckiej i 1 Maja, tj. trasą linii 60. Na trasie objazdu zostały uruchomione dodatkowe przystanki, wspólne z linią 60 tj. Fabryka Wody” i 1 Maja Business Park”.

* * *